ThanThien.comThân Thiện
Đồ tẩy rửa tự làm an toàn

Nước giặt tự làm từ xà phòng bánh và bồ hòn: giặt được đồ gì, máy nào nên tránh

Hai cách làm nước giặt ở nhà từ xà phòng bánh bào và từ túi bồ hòn, hợp với loại quần áo nào, vì sao áo trắng hay ngả xám và máy giặt cửa trước cần lưu ý gì.

An elderly Vietnamese woman grating a plain bar of soap into a metal basin on a laundry balcony, three-quarter angle from behind, bright midday light, clothes drying

Nước giặt tự làm hợp nhất với quần áo mặc thường ngày ít bẩn, giặt bằng tay hoặc máy cửa trên, ở nơi nước không quá cứng. Hai cách phổ biến là bào xà phòng bánh hoà nước nóng thành dạng gel, và bỏ năm sáu quả bồ hòn vào túi vải cho vào lồng giặt. Cả hai giặt sạch mồ hôi, bụi nhẹ; với vết dầu, vết bùn, cổ áo đen thì yếu hơn bột giặt mua.

Nhiều nhà đổi sang rồi quay lại sau vài tháng vì áo trắng ngả xám, khăn cứng, lồng máy có cặn. Phần lớn chuyện đó đến từ nước cứng và xà phòng tích tụ, không phải từ việc làm sai công thức. Bài này nói cả cách làm, cả lúc nên dừng, để bạn quyết định giữ mức nào cho nhà mình.

Cách 1: nước giặt dạng gel từ xà phòng bánh

Mẻ này cho khoảng 2 lít, đủ giặt chừng hai mươi mẻ máy nhỏ. Xà phòng bánh chọn loại không màu, không hương nặng, càng ít thành phần càng tốt.

  1. Bào nhỏ khoảng 100 gam xà phòng bánh bằng bàn bào rau dành riêng cho việc này. Bào càng mịn càng dễ tan.
  2. Đun 1 lít nước gần sôi, tắt bếp, cho xà phòng bào vào khuấy tới khi tan hết, không còn vụn.
  3. Thêm 1 lít nước nguội, khuấy đều. Để nguội qua đêm, hỗn hợp sẽ đặc lại thành gel, có khi vón cục.
  4. Sáng hôm sau dùng que khuấy hoặc máy đánh trứng cầm tay đánh cho mịn. Nếu quá đặc, thêm nước ấm từ từ.
  5. Rót vào can hoặc chai miệng rộng, dán nhãn ghi "nước giặt xà phòng, không uống", ngày làm.
  6. Mỗi mẻ giặt máy dùng chừng một phần tư tới nửa chén nhỏ, giặt tay dùng ít hơn. Lắc trước khi dùng vì gel hay tách lớp.

Có công thức trên mạng thêm soda giặt (natri cacbonat) để mạnh hơn và chống cặn. Soda giặt là kiềm, ăn da tay, bắn vào mắt rất rát. Nếu dùng, đeo găng, cất kỹ như chất tẩy, và không dùng cho đồ len, lụa. Nhà mình không thêm cho đồ trẻ nhỏ.

Cách 2: túi bồ hòn cho vào máy

Cách này ít công nhất, hợp với nhà bận. Bồ hòn giặt nhẹ nhàng, không bọt nhiều.

  1. Cho năm sáu quả bồ hòn khô đã bỏ hạt vào một túi vải nhỏ có dây rút, buộc chặt.
  2. Bỏ túi vào lồng giặt cùng quần áo. Với giặt nước lạnh, ngâm túi trong cốc nước nóng mười phút trước rồi đổ cả nước lẫn túi vào.
  3. Giặt như bình thường. Không cần nước xả vải.
  4. Lấy túi ra phơi khô sau mỗi mẻ. Một túi dùng được khoảng bốn năm mẻ, khi vỏ mềm nhũn, chuyển màu xám và bóp không còn nhớt là thay.
  5. Vỏ đã dùng hết bỏ vào thùng ủ rác bếp.

Túi bồ hòn hay bị quên trong lồng và đi theo quần áo ra dây phơi. Chọn túi màu sặc sỡ để dễ thấy. Nếu túi bung, vỏ bồ hòn có thể kẹt ở lỗ lồng giặt, vì thế buộc chặt và kiểm tra đường may túi.

Giặt được đồ gì, đồ gì nên để cho bột giặt

Bảng dựa trên trải nghiệm của nhiều gia đình ở thành phố, nước máy. Nhà dùng nước giếng khoan nên lùi về phía cột phải nhiều hơn.

Loại đồXà phòng bánh gelTúi bồ hònGhi chú
Áo thun, đồ ngủ, đồ mặc nhàTốtTốtĐây là nhóm dễ đổi nhất
Đồ lót, khăn mặtTốtĐượcPhơi nắng, xả kỹ
Áo sơ mi trắng đi làmĐược, lâu dần ngả xámYếu với cổ, náchChà riêng cổ áo bằng xà phòng bánh
Khăn tắm, ga trải giườngDễ cứng nếu nước cứngĐượcThỉnh thoảng xả bằng giấm pha
Đồ thể thao vải tổng hợpMùi khó hếtYếuHay cần nước giặt mua
Quần áo dính dầu, bùn, máuYếuYếuXử lý vết trước, giặt nước lạnh với máu
Len, lụaKhông nênĐược, giặt tay nhẹXà phòng kiềm làm len cứng
Đồ sơ sinhHỏi bác sĩ nếu da bé nhạy cảmHỏi bác sĩXả nhiều nước, phơi khô

Không có lựa chọn nào phải là tất cả hoặc không có gì. Nhà mình giặt đồ mặc nhà bằng túi bồ hòn, còn sơ mi đi làm và đồ thể thao vẫn dùng nước giặt mua dạng refill.

Xử lý vết bẩn trước khi giặt: phần đồ tự làm hay bỏ sót

Cổ áo, nách áo. Làm ướt, chà thẳng bánh xà phòng lên, dùng bàn chải đánh răng cũ chải theo chiều sợi vải, để mười lăm phút rồi mới cho vào máy. Đây là bước làm cho nước giặt tự làm theo kịp bột giặt với áo sơ mi.

Vết dầu ăn. Rắc một lớp baking soda hoặc bột năng lên vết còn mới để hút dầu, để vài phút, phủi đi, rồi chà xà phòng bánh. Vết dầu cũ đã qua máy sấy hay phơi nắng thì khó ra, có khi phải chấp nhận.

Vết máu. Luôn dùng nước lạnh. Nước nóng làm protein trong máu bám chặt vào sợi vải. Ngâm nước lạnh, chà xà phòng, xả, lặp lại.

Vết bùn đất. Để khô hẳn, phủi hết đất khô, sau đó mới làm ướt và chà xà phòng. Giặt khi bùn còn ướt là kéo bùn loang rộng.

Vết trái cây, nước trà. Xả ngay dưới vòi nước lạnh từ mặt trái của vải. Vết khô rồi thì ngâm nước có một chút giấm pha trước khi chà xà phòng, với điều kiện vải màu không bị phai khi thử ở góc khuất.

Mùi hôi đồ thể thao. Ngâm nửa tiếng trong nước có nửa chén giấm, xả, rồi mới giặt. Phơi trái, phơi chỗ có gió. Nếu vẫn hôi sau vài lần, đồ đó cần chất giặt mạnh hơn.

Vì sao áo trắng ngả xám và lồng máy có cặn

Xà phòng gặp nước cứng thành cặn vôi xà phòng. Nước có nhiều canxi, magie kết hợp với xà phòng thành lớp cặn mềm, bám vào sợi vải và lồng máy. Lâu ngày, áo trắng xỉn xám, khăn tắm cứng ráp, khe gioăng máy giặt cửa trước có lớp nhầy xám. Nước giặt mua có thêm chất làm mềm nước nên ít gặp chuyện này.

Dấu hiệu bạn đang gặp: áo trắng chuyển màu sau một hai tháng, khăn ngửi mùi hơi chua dù đã phơi khô, sờ tay vào trong ngăn đựng nước giặt thấy nhớt.

Cách giảm: dùng ít xà phòng hơn, giặt nước ấm nếu máy có, thêm một lượt xả. Mỗi tháng xả khăn tắm một lần bằng nửa chén giấm ăn vào ngăn nước xả để tan cặn. Không đổ giấm cùng lúc với chất tẩy javel.

Khi nào nên dừng: nếu đã giảm lượng mà áo vẫn xám, lồng máy vẫn có cặn, thì nước nhà bạn quá cứng cho xà phòng bánh. Chuyển sang túi bồ hòn (ít tạo cặn hơn) hoặc mua nước giặt dạng refill, đừng cố.

Tính thử tiết kiệm và rác bao bì

Số liệu dưới đây là giả định, để bạn tự đặt số của nhà mình vào. Nhà chị Lan bốn người, mỗi tuần giặt khoảng năm mẻ máy. Trước đây nhà chị hết một can nước giặt cỡ trung mỗi tháng, tức mười hai can nhựa một năm.

Sau khi chia nhóm đồ, nhà chị giặt đồ mặc nhà, đồ ngủ, đồ lót, khăn mặt bằng túi bồ hòn và gel xà phòng, khoảng ba trên năm mẻ. Sơ mi đi làm, đồ thể thao, đồ bẩn nhiều vẫn dùng nước giặt mua. Một can nước giặt kéo dài ra khoảng hai tháng rưỡi, mỗi năm còn chừng năm can. Nếu nhà chị mang can cũ đi đong lại ở cửa hàng refill, số can mới mua thêm gần như về không.

Về tiền, xà phòng bánh và bồ hòn mua theo cân ở tầng giá thấp, nhưng tiết kiệm không lớn như nhiều bài trên mạng nói, vì vẫn còn nước giặt mua cho phần đồ khó, và vẫn tốn điện đun nước, giấm xả cặn. Lợi ích rõ nhất là bớt can nhựa và bớt mua, không phải khoản tiền.

Một mặt trái nên nói thẳng: nếu bạn mua thêm túi lưới, chai thuỷ tinh, bàn bào mới, bột soda, tinh dầu chỉ để làm nước giặt, có khi lượng đồ mua thêm trong năm đầu còn nhiều hơn số can nhựa bớt được. Dùng đồ có sẵn trong nhà trước.

Máy giặt cửa trước, cửa trên và giặt tay: lưu ý riêng

Mỗi kiểu giặt hợp với nước giặt tự làm ở mức khác nhau.

  • Máy cửa trước: dùng nước giặt ít bọt. Gel xà phòng dùng ít, đổ thẳng vào lồng thay vì ngăn chứa để khỏi tắc. Mỗi tháng lau gioăng cao su, chạy một mẻ không đồ ở nhiệt độ cao nếu máy có chế độ vệ sinh lồng.
  • Máy cửa trên: dễ dùng nhất, cả gel lẫn túi bồ hòn. Vẫn nên chạy vệ sinh lồng định kỳ vì cặn xà phòng bám mặt ngoài lồng.
  • Máy còn bảo hành: đọc sổ hướng dẫn xem hãng có quy định loại chất giặt không. Lỗi do cặn có thể bị từ chối bảo hành.
  • Giặt tay: hợp nhất với xà phòng bánh. Có thể chà thẳng bánh xà phòng lên vết bẩn, khỏi phải làm gel.
  • Nhà dùng nước giếng khoan có lọc: nếu bộ lọc có làm mềm nước, xà phòng bánh dùng tốt hơn hẳn.
  • Nhà giặt chung ở khu trọ, tiệm giặt tự phục vụ: dùng túi bồ hòn tiện mang theo, không để lại cặn cho người dùng sau.

Lỗi hay gặp khi đổi sang nước giặt tự làm

Những lỗi này nhà mình đã mắc gần hết, liệt kê để bạn tránh sớm.

  • Dùng lượng như nước giặt mua, thậm chí nhiều hơn vì ít bọt. Xà phòng thừa là nguồn cặn chính.
  • Làm một can lớn cho cả quý, gel tách nước, vón cục, khó đổ. Làm mẻ vừa dùng một hai tháng.
  • Bào bằng bàn bào nấu ăn rồi dùng lại cho rau. Giữ một bàn bào riêng.
  • Thêm nhiều tinh dầu cho thơm. Tinh dầu không làm sạch thêm, có thể gây kích ứng da, và mùi bay hết sau khi phơi.
  • Giặt đồ thể thao bằng bồ hòn rồi kết luận đồ tự làm "hôi". Đồ vải tổng hợp giữ mùi rất dai, cần chất giặt mạnh hơn.
  • Không theo dõi áo trắng. Chụp một tấm ảnh chiếc áo trắng hôm bắt đầu, hai tháng sau so lại.
  • Đổi hết một lần rồi bỏ cuộc khi gặp đồ khó. Đổi theo nhóm đồ, như bảng ở trên.

Câu hỏi thường gặp

Nước giặt tự làm có dùng cho đồ của trẻ sơ sinh được không?

Da trẻ sơ sinh mỏng và mỗi bé phản ứng khác nhau, nên trước khi đổi chất giặt cho đồ của bé, bạn nên hỏi bác sĩ nhi. Nếu dùng, chọn loại ít thành phần, xả nhiều nước và theo dõi da bé vài ngày đầu. Không phán xét nhà nào dùng nước giặt mua cho đồ bé.

Có thể dùng chung túi bồ hòn và nước xả vải không?

Được, nhưng thường không cần. Bồ hòn không làm vải cứng như xà phòng bánh. Nếu khăn vẫn cứng, xả bằng nửa chén giấm pha trong lượt xả cuối thay nước xả vải, với điều kiện mẻ đó không có javel hay chất tẩy clo.

Nước giặt xà phòng bánh để được bao lâu?

Gel xà phòng không có nước trái cây hay đường nên ít hỏng hơn nước bồ hòn, để được một hai tháng ở chỗ mát. Nó hay tách lớp và vón, lắc hoặc khuấy lại là dùng tiếp. Có mùi lạ hay mốc thì đổ đi.

Giặt bằng bồ hòn có làm quần áo bạc màu không?

Bồ hòn dịu, thường không làm bạc màu hơn nước giặt mua. Quần áo bạc màu chủ yếu do phơi nắng gắt lâu, giặt nước nóng và vắt mạnh. Lộn trái quần áo màu đậm khi phơi giúp giữ màu tốt hơn mọi loại nước giặt.

Tẩy vết ố trên áo trắng bằng gì khi không dùng javel?

Có thể ngâm trong nước ấm với bột tẩy trắng gốc oxy theo hướng dẫn trên gói, hoặc phơi nắng sau khi chà xà phòng bánh lên vết. Không trộn bột tẩy oxy với giấm. Vết lâu ngày có thể không ra hết, chấp nhận điều đó cũng là một phần của việc dùng đồ lâu.

Xà phòng bánh nào hợp để làm nước giặt?

Loại xà phòng bánh giặt hoặc xà phòng tắm không màu, ít hương, ít chất dưỡng ẩm thêm vào. Xà phòng có nhiều dầu dưỡng làm gel nhờn và dễ bám vải. Bạn có thể mua theo cân ở chợ hoặc tiệm tạp hoá, không cần loại đóng hộp đẹp.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138