ThanThien.comThân Thiện
Gia đình có trẻ nhỏ sống ít rác

Đồ chơi cho bé ít rác: xoay vòng, mượn, nhận đồ cũ và chọn đồ chơi gỗ dùng được lâu

Cách giảm đồ chơi mà bé vẫn chơi nhiều: chia giỏ xoay vòng, lập nhóm mượn đồ, kiểm an toàn đồ cũ, chọn đồ chơi gỗ bền, sửa đồ hỏng và cho đi khi bé lớn.

A Vietnamese toddler sits on a woven mat stacking wooden blocks while a parent sorts toys into three cotton baskets behind, top-down view, warm afternoon light, honey tones

Đồ chơi ít rác không có nghĩa là bé ít đồ chơi, mà là cùng một lượng đồ được chơi lâu hơn: chia đồ thành vài giỏ xoay vòng, mượn và đổi với nhà khác, nhận đồ cũ đã kiểm an toàn, chỉ mua mới món dùng được nhiều năm. Thứ khiến nhà đầy đồ chơi thường không phải cha mẹ mua, mà là quà tặng, đồ tặng kèm và những món rẻ tiền mua khi bé đòi ở chợ.

Phần dưới có cách xoay vòng giỏ đồ chơi đã làm trong nhà nhiều năm, cách lập nhóm mượn đồ với vài nhà hàng xóm, bảng kiểm an toàn khi nhận đồ cũ, tiêu chí chọn đồ chơi gỗ và đồ chơi mở, cách sửa đồ hỏng và cho đi khi bé lớn. Không có gì phải cấm; đồ chơi nhựa bé thích vẫn là đồ chơi tốt nếu bé chơi nó lâu.

Xoay vòng giỏ đồ chơi: bé chơi nhiều hơn với ít đồ hơn

Cách này làm được trong một buổi chiều cuối tuần, không mua thêm gì:

  1. Gom toàn bộ đồ chơi ra giữa nhà, bỏ riêng đồ hỏng, đồ thiếu chi tiết, đồ không hợp tuổi.
  2. Chia phần còn lại thành ba hoặc bốn giỏ, mỗi giỏ có đủ vài loại: một món xếp hình, một món vận động, một món đóng vai, vài cuốn sách.
  3. Chỉ để một giỏ ra ngoài; các giỏ khác cất vào chỗ bé không nhìn thấy.
  4. Sau khoảng một đến hai tuần, hoặc khi thấy bé chán, đổi sang giỏ khác.
  5. Món nào bé đặc biệt yêu thích thì để ngoài mọi lúc, không đưa vào vòng xoay.
  6. Mỗi lần đổi giỏ, ghi nhanh món nào bé không đụng tới cả hai vòng: đó là ứng viên để cho đi.

Hiệu quả rõ nhất là bé không còn đổ hết đồ ra rồi bỏ đi. Đồ cất vài tuần khi trở lại trông như đồ mới, bé chơi kỹ hơn, lâu hơn. Người lớn cũng đỡ dọn. Nhà chị Lan có hai bé chênh nhau ba tuổi, làm bốn giỏ, mỗi giỏ có món cho cả hai bé để hai đứa chơi chung. Sau ba tháng xoay vòng, chị cho đi được gần một phần ba số đồ chơi mà không bé nào để ý.

Chỗ cất các giỏ đang nghỉ không cần đẹp: nóc tủ, gầm giường, một thùng giấy trong kho đều được, miễn bé không thấy và không với tới. Nếu bé hỏi một món đang cất, cứ lấy ra cho bé; xoay vòng là để bé chơi nhiều hơn chứ không phải để giấu đồ của bé.

Lập nhóm mượn và đổi đồ chơi với vài nhà quen

Bắt đầu nhỏ. Ba đến năm gia đình có con gần tuổi nhau, cùng chung cư hoặc cùng lớp là đủ. Nhóm lớn quá thì khó theo dõi đồ đang ở nhà ai.

Thống nhất luật trước. Mượn tối đa bao lâu, hỏng thì xử lý thế nào, đồ có pin ai lo pin. Luật đơn giản nói trước một lần đỡ ngại về sau.

Ưu tiên đồ to, dùng ngắn. Xe tập đi, cầu trượt nhỏ, ghế ăn, nhà bóng, bộ đồ chơi cát là những thứ bé chỉ mê vài tháng và chiếm nhiều chỗ nhất. Mượn là lợi nhất.

Ghi lại ai đang giữ món gì. Một tin nhắn nhóm ghim lên đầu, mỗi lần mượn trả cập nhật một dòng. Không cần ứng dụng riêng.

Trả đồ sạch, đủ chi tiết. Rửa, lau và đếm chi tiết trước khi trả. Đây là việc giữ cho nhóm sống lâu hơn bất kỳ luật nào.

Tìm nhóm có sẵn. Hỏi trong nhóm cư dân chung cư, nhóm phụ huynh lớp, hoặc thư viện, nhà văn hoá phường xem có góc đồ chơi cho mượn không. Nhiều nơi đã có mà ít người biết.

Kiểm an toàn khi nhận đồ chơi cũ

Đồ chơi cũ là cách bớt rác nhanh nhất, nhưng an toàn của bé đi trước. Kiểm từng món theo danh sách này trước khi đưa cho bé:

  • Chi tiết nhỏ: thử cho lọt qua lõi cuộn giấy vệ sinh; lọt được là quá nhỏ với bé dưới ba tuổi.
  • Pin cúc áo: nắp pin phải có vít, vặn chặt. Thiếu vít hoặc nắp lỏng thì không đưa cho bé.
  • Nam châm nhỏ: kiểm nam châm có bị bong ra khỏi đồ chơi không. Nhiều nam châm nuốt phải rất nguy hiểm.
  • Dây, ruy băng dài: cắt ngắn hoặc bỏ dây dài quanh đồ chơi cho bé nhỏ.
  • Cạnh sắc, gờ nhựa vỡ, dằm gỗ: chà nhám lại nếu sửa được, không thì bỏ.
  • Sơn bong tróc trên đồ chơi cũ không rõ nguồn gốc: không đưa cho bé hay ngậm đồ.
  • Đồ nhồi bông: kiểm đường may, mắt mũi gắn chặt; giặt và phơi khô kỹ.

Đồ nào không qua được danh sách này thì đừng tiếc. Một món đồ chơi bỏ đi ít hại hơn một lần cấp cứu. Khi cho đồ cũ đi, cũng tự kiểm theo đúng danh sách trên và nói rõ chỗ nào đã sửa để người nhận biết.

Chọn đồ chơi mới: món nào đáng mua, món nào nên mượn

Khi đã quyết mua mới, hỏi món đó bé chơi được bao nhiêu năm và theo bao nhiêu cách. Bảng gợi ý:

Loại đồ chơiChơi được bao lâuNên
Khối gỗ xếp hình trơnTừ lúc biết cầm đến tuổi đi họcMua, một bộ đủ nhiều khối
Bộ đồ nấu ăn, đồ đóng vaiNhiều năm, chơi theo nhiều cáchMua hoặc dùng đồ bếp cũ của nhà
Xe tập đi, xe chòi chânVài tháng đến một nămMượn hoặc mua cũ
Đồ chơi có đèn, nhạc, pinThường vài tuần đến vài thángHạn chế, mượn nếu bé rất thích
Đồ chơi tặng kèm, đồ chơi trong gói bánhVài ngàyTừ chối nhẹ nhàng khi được
Đồ chơi theo nhân vật đang thịnhĐến khi bé hết thích nhân vậtCân nhắc kỹ

Đồ chơi gỗ được nhiều nhà sống ít rác chọn vì bền, sửa được và khi hỏng thì ít rác khó xử lý hơn. Nhưng gỗ không tự động an toàn hay tốt: chọn món có bề mặt nhẵn, chắc tay, không bong sơn, không có chi tiết nhỏ rời. Một bộ khối gỗ trơn chơi được năm năm là lựa chọn ít rác hơn ba món gỗ đẹp mà bé chán sau một tuần.

Đồ chơi tự làm từ thứ có sẵn trong nhà

Bé dưới ba tuổi chơi say sưa với những thứ người lớn sắp bỏ đi: hộp giấy, nắp chai to, ống giấy, xoong nồi cũ. Đây là đồ chơi mở, nghĩa là bé tự nghĩ ra cách chơi, và khi hỏng thì bỏ vào đúng thùng rác tái chế. Mấy món nhà mình đã làm và bé chơi lâu: hộp giấy to cắt cửa làm nhà, ống lõi giấy dán thành đường lăn bóng trên tường, chai nhựa to đựng gạo hoặc đậu khô dán kín nắp làm trống lắc, hộp đựng trứng giấy để phân loại cúc áo to theo màu.

Có ba điều phải giữ. Một, chi tiết nhỏ như hạt đậu, cúc áo chỉ dùng khi có người lớn ngồi cạnh và bé đã qua tuổi cho đồ vào miệng. Hai, nắp chai, nắp lọ phải dán băng dính chắc, kiểm mỗi lần chơi. Ba, hộp giấy dính dầu mỡ, hộp thuốc, chai đựng hoá chất tẩy rửa không bao giờ thành đồ chơi, dù đã rửa.

Đồ tự làm không cần đẹp. Bé ba tuổi tự tô một chiếc hộp còn thích hơn món đồ chơi bóng bẩy. Màu vẽ cho bé thì chọn loại dành cho trẻ em, hợp tuổi; đừng dùng sơn xịt, keo nến hay keo dán sắt của người lớn cho đồ bé sẽ cầm, ngậm. Khi bé chán, tháo ra, phân loại giấy riêng, nhựa riêng, và dùng chính lúc đó để dạy bé thứ nào bỏ vào thùng nào.

Cất đồ chơi để bé tự lấy, tự cất

Đồ chơi bị mua lặp lại nhiều khi chỉ vì món cũ bị lạc, thiếu chi tiết, bé không tìm thấy. Một chỗ cất rõ ràng giúp đồ sống lâu hơn và bé tự lập hơn. Vài cách đã làm trong một căn hộ hai phòng ngủ:

  • Kệ thấp vừa tầm bé, mỗi ngăn một giỏ, mỗi giỏ một loại đồ; bé nhìn thấy và với được.
  • Gắn trên mỗi giỏ một tấm ảnh chụp đồ chơi bên trong, bé chưa biết chữ vẫn biết cất đúng chỗ.
  • Bộ đồ nhiều chi tiết như khối xếp, đồ hàng: một hộp có nắp riêng, không trộn với đồ khác.
  • Đếm chi tiết bộ đồ quan trọng một lần mỗi tháng; chi tiết lạc thường nằm dưới gầm ghế sofa.
  • Một giỏ nhỏ gần cửa cho đồ chơi mang ra ngoài, để món đi chơi về có chỗ quay lại.
  • Dọn cùng bé trước giờ ăn tối và trước giờ ngủ, mỗi lần chỉ năm phút, biến thành trò đua xem ai cất nhanh.

Giỏ vải, giỏ mây, thùng giấy dày bọc lại đều dùng được, không cần mua bộ hộp nhựa đồng màu. Đừng cất đồ chơi trong túi nilon buộc kín: bé nhỏ có thể trùm lên mặt, và đồ trong túi dễ bị quên. Khi bé lớn lên và đổi sở thích, đổi luôn những gì nằm trên kệ thấp; đồ đã qua tuổi đưa vào hộp chờ cho đi.

Sửa đồ hỏng và cho đi khi bé lớn

Giữ một hộp sửa. Keo dán gỗ, băng dính vải, kim chỉ, vài viên pin, tua vít nhỏ. Đồ hỏng cho vào hộp chờ sửa thay vì bỏ ngay; mỗi tháng ngồi sửa một lần cùng bé, bé học được cách giữ đồ.

Đồ điện tử hỏng không sửa được. Tháo pin ra, bỏ pin vào điểm thu pin nếu khu bạn có, phần đồ chơi để riêng với rác thường. Hỏi ban quản lý chung cư hoặc UBND cấp xã xem khu mình thu đồ điện tử nhỏ theo cách nào.

Cho đi đúng lúc. Đồ chơi bé đã qua tuổi, còn tốt, cho ngay khi có người cần, đừng để thêm một năm. Đồ để lâu trong kho thường hỏng chun, bong keo, mất chi tiết.

Cho bé tham gia quyết định. Với bé từ bốn tuổi, để bé tự chọn vài món muốn tặng em nhỏ hơn. Ép bé cho đi món đang thích thường làm bé giữ đồ chặt hơn về sau.

Đừng cho đi đồ không an toàn. Đồ hỏng chi tiết, thiếu nắp pin, mốc thì bỏ. Cho đi một món nguy hiểm là chuyển rủi ro sang nhà người khác.

Câu hỏi thường gặp

Bé có quá nhiều đồ chơi thì bắt đầu từ đâu?

Bắt đầu bằng xoay vòng giỏ: chia đồ thành vài giỏ, chỉ để một giỏ ra ngoài. Đừng vứt bớt ngay; sau hai ba vòng xoay sẽ thấy rõ món nào bé không bao giờ đụng tới, lúc đó cho đi dễ hơn nhiều.

Họ hàng tặng đồ chơi liên tục thì nói thế nào?

Nói thật và nhẹ nhàng: nhà đang tập cho bé chơi ít đồ mà chơi lâu, nếu muốn tặng thì một món bé dùng được lâu hoặc một buổi đi chơi cùng bé sẽ quý hơn. Gợi ý cụ thể một hai món giúp người tặng dễ chọn.

Đồ chơi gỗ có an toàn hơn đồ chơi nhựa không?

Không tự động an toàn hơn. Gỗ có thể có dằm, sơn bong, chi tiết nhỏ rời. Chọn đồ chơi gỗ chắc, nhẵn, sơn bám tốt và hợp tuổi; đồ nhựa có nguồn gốc rõ ràng, hợp tuổi vẫn là lựa chọn an toàn.

Có nên mua đồ chơi cũ trên mạng không?

Được, nếu bạn kiểm an toàn kỹ khi nhận: chi tiết nhỏ, pin cúc áo, nam châm, dây dài, cạnh sắc, sơn bong. Hỏi người bán chụp rõ nắp pin và các chỗ nối trước khi chuyển tiền, và giặt rửa sạch trước khi đưa cho bé.

Đồ chơi nhựa hỏng có tái chế được không?

Nhiều đồ chơi nhựa trộn nhiều loại nhựa, kim loại, mạch điện nên khó tái chế. Tháo pin riêng, bỏ phần nhựa theo hướng dẫn phân loại của khu bạn ở. Chính vì khó tái chế mà giữ cho đồ chơi được lâu là việc đáng làm hơn.

Bé đòi mua đồ chơi rẻ ở chợ mỗi lần đi qua thì sao?

Thống nhất trước khi đi: hôm nay mình đi mua gì, không mua đồ chơi. Có thể cho bé cầm một món đồ chơi của bé theo. Nếu bé vẫn khóc, ở bên bé bình tĩnh; giữ đúng lời hẹn vài lần là bé quen.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138