Một hội thảo bỏ được nhựa dùng một lần khi người tổ chức xử lý trước bốn chỗ: nước uống cho đại biểu, giờ giải lao, tài liệu phát tay và thẻ đeo. Bốn chỗ này sinh ra phần lớn rác của một buổi hội thảo, và đều quyết định được từ khi lên kế hoạch, không cần thay đổi nội dung chương trình.
Bài dành cho người lo hậu cần của hội thảo, hội nghị chuyên môn, buổi đào tạo từ ba mươi đến vài trăm người, tổ chức ở khách sạn, trung tâm hội nghị hoặc hội trường cơ quan. Ở mỗi khâu có cách làm, câu nên hỏi bên cho thuê địa điểm, và những chỗ thường vướng khi đại biểu là người lớn tuổi, quen cách làm cũ.
Bốn khâu sinh rác và cách thay
Bảng tóm tắt dưới giúp bạn chia việc cho từng người trong nhóm hậu cần. Chi tiết từng khâu ở các mục sau:
| Khâu | Rác quen thuộc | Thay bằng | Ai lo |
|---|---|---|---|
| Nước trên bàn đại biểu | Chai nước nhỏ, nhiều chai uống dở | Bình thuỷ tinh và cốc, hoặc trạm nước | Người làm việc với địa điểm |
| Giờ giải lao | Cốc giấy, que khuấy nhựa, bánh gói từng chiếc | Cốc sứ, thìa, bánh bày khay | Người làm việc với bên phục vụ ăn uống |
| Tài liệu | Túi tài liệu, bìa nhựa, tờ in dày | Tài liệu số, in theo đăng ký | Người lo nội dung |
| Thẻ đeo, bảng tên | Vỏ thẻ nhựa, dây đeo in ngày, bảng tên giấy cứng | Vỏ thẻ và dây dùng lại, thu hồi cuối buổi | Người lo đăng ký |
Nếu không đủ người, ưu tiên khâu nước uống và giờ giải lao, vì hai khâu này sinh rác ngay trong ngày và đại biểu nhìn thấy rõ. Tài liệu và thẻ đeo có thể làm dần ở các hội thảo sau.
Một gợi ý về cách chia việc: người làm việc với địa điểm thường cũng là người ký hợp đồng thuê hội trường, nên các yêu cầu về nước, cốc, giải lao nên được đưa vào ngay bản thoả thuận ấy. Đợi đến ngày tổ chức mới yêu cầu thì địa điểm thường không kịp chuẩn bị đủ cốc, và họ sẽ đưa ra cốc giấy để chữa cháy.
Nước uống cho đại biểu: bàn chủ toạ và hội trường
Chai nước nhỏ trên bàn đại biểu là hình ảnh quen thuộc nhất của hội nghị, và cũng là thứ bị bỏ dở nhiều nhất: đại biểu mở một chai, uống vài ngụm, giờ giải lao đổi chỗ, mở chai khác. Sau buổi, nhân viên dọn hội trường thu về cả bao chai còn nửa nước.
Với bàn chủ toạ, đặt cốc thuỷ tinh có nắp hoặc tách sứ có đĩa lót, một bình nước cho hai ba người, và có nhân viên châm nước trong lúc làm việc. Cách này đã quen ở nhiều hội nghị trang trọng, nhìn chỉn chu không kém chai nước. Với hội trường đông, có hai cách: đặt bình và cốc theo từng dãy bàn, hoặc bố trí trạm nước ở cuối phòng và ở khu giải lao, đại biểu tự lấy.
Nếu chọn trạm nước, ghi trong thư mời và trong lời nhắc đầu buổi để đại biểu mang theo bình nước cá nhân, đồng thời chuẩn bị đủ cốc cho người không mang. Hỏi khách sạn hoặc trung tâm hội nghị xem họ có cây nước, bình lớn và cốc thuỷ tinh cho thuê kèm không; nhiều nơi có sẵn mà không ghi trong báo giá.
Với hội trường cơ quan không có nhân viên phục vụ, phân một hai người trong ban tổ chức lo châm nước vào giờ giải lao. Đây là việc nhỏ, nhưng thiếu nó thì đại biểu khát và lần sau ban tổ chức sẽ quay về đặt nước chai cho chắc.
Giờ giải lao: đặt với bên phục vụ thế nào
Giờ giải lao, hay tea break, sinh rác nhanh vì hàng trăm người dùng trong mười lăm phút. Những điểm nên ghi rõ trong phiếu đặt:
- Cốc: tách sứ, cốc thuỷ tinh có đĩa lót, không cốc giấy, không cốc nhựa.
- Khuấy: thìa nhỏ kim loại; không que khuấy nhựa, không gói đường que nếu có thể thay bằng hũ đường.
- Sữa, đường, trà túi lọc: hũ đường, bình sữa nhỏ; trà pha sẵn trong bình thay cho từng túi trà.
- Bánh trái: bày trên khay, đĩa, có kẹp gắp và giấy lót có thể bỏ cùng rác hữu cơ; tránh bánh gói từng chiếc.
- Khăn: khăn giấy để hộp, đặt hai ba chỗ, không đặt một chồng cạnh mỗi đĩa.
- Số lượng: tính theo số đại biểu đã xác nhận, có khoảng dự phòng nhỏ; bánh còn lại cuối buổi chia cho nhân viên hoặc ban tổ chức.
- Chỗ thu cốc bẩn: đặt khay thu ở vài điểm dễ thấy, để đại biểu không đặt cốc lên bậu cửa, ghế ngồi.
Nếu đại biểu ra vào nhiều đợt, đề nghị bên phục vụ thu cốc và rửa giữa hai lượt giải lao để không phải tăng gấp đôi số cốc. Với hội thảo cả ngày, cần ít nhất số cốc bằng số đại biểu cộng thêm một phần dự phòng.
Bữa trưa của hội thảo cả ngày
Hội thảo kéo dài cả ngày thì bữa trưa thường là phần sinh rác nhiều nhất mà ít ai tính tới. Suất cơm hộp phát tại hội trường kéo theo hộp xốp hoặc hộp nhựa, túi, thìa đũa dùng một lần, chai nước, và cả đống thức ăn thừa vì không ai chọn được món mình thích.
Nếu tổ chức ở khách sạn hoặc trung tâm hội nghị, đặt bữa trưa tự chọn hoặc ăn theo bàn ở nhà hàng của địa điểm. Bát đĩa, cốc là đồ của nhà hàng, đại biểu tự lấy vừa đủ, thức ăn thừa ít hơn suất hộp định sẵn. Hỏi bếp có chuẩn bị theo số khách xác nhận không, và báo số chính xác trước một ngày.
Nếu hội thảo ở hội trường cơ quan không có nhà hàng, đặt cơm từ bếp quen theo mâm hoặc khay lớn, bày ở phòng bên cạnh, mượn hoặc thuê bát đĩa. Khi buộc phải dùng suất hộp, ghi trong đơn: không thìa nhựa, không túi riêng, đóng chung vào thùng lớn; ban tổ chức chuẩn bị đũa thìa dùng lại và một bàn thu hộp.
Hỏi trước trong mẫu đăng ký: ai ăn chay, ai kiêng món gì, ai không ở lại ăn trưa. Ba câu hỏi này giảm đáng kể số suất thừa. Phần còn lại cuối bữa, hỏi đại biểu và nhân viên phục vụ ai muốn mang về.
Tài liệu: phát gì, in gì, gửi gì
Gửi trước bản điện tử. Chương trình, bài trình bày, danh sách diễn giả gửi qua thư điện tử hoặc nhóm nhắn tin của hội thảo trước một hai ngày. Đại biểu muốn đọc kỹ sẽ đọc trước.
In theo đăng ký. Trong mẫu đăng ký có ô "cần bản in tài liệu". Thường chỉ một phần nhỏ đại biểu đánh dấu, chủ yếu là người lớn tuổi hoặc người cần ghi chép trên giấy.
In hai mặt, giấy thường, không bìa nhựa. Tài liệu ghim góc là đủ; bìa nhựa trong và túi tài liệu in logo phần lớn bị bỏ lại trên ghế.
Một bản chương trình to ở cửa. Thay cho tờ chương trình đặt trên từng ghế, in một bảng lớn ở lối vào và đọc lại qua người dẫn chương trình.
Có màn chiếu thì chiếu, đừng in lại. Bài trình bày đã chiếu trên màn hình thì không cần in kèm cho cả hội trường. Ai cần bản để ghi chú, gửi bản điện tử sau buổi kèm lời cảm ơn.
Giữ nguyên hồ sơ bắt buộc. Hội nghị cơ quan có văn bản phải in, có chữ ký, có đóng dấu thì vẫn in theo quy định. Ít rác là bớt phần không cần, không phải bỏ phần bắt buộc.
Thẻ đeo và bàn đăng ký
Thẻ đeo gồm vỏ nhựa và dây đeo, thường in ngày và tên hội thảo nên chỉ dùng một lần. Cách làm thẻ dùng lại:
- Mua hoặc mượn bộ vỏ thẻ trong suốt và dây đeo trơn, không in tên sự kiện. Đơn vị hay tổ chức hội thảo nên có một bộ dùng chung cho cả năm.
- Phần giấy bên trong in tên đại biểu và đơn vị, có thể in trên giấy thường cắt nhỏ; giấy này sau sự kiện vào thùng giấy.
- Đặt hộp thu thẻ ở cửa ra, ghi rõ bằng lời nhắc của người dẫn chương trình ở cuối buổi: "Quý vị vui lòng gửi lại vỏ thẻ ở hộp cạnh cửa."
- Với bàn đăng ký, dùng danh sách in một bản hoặc máy tính bảng để điểm danh, không phát phiếu đăng ký giấy cho từng người.
- Đếm số thẻ thu về sau buổi, cất chung một hộp có ghi số lượng cho lần sau.
Tỷ lệ thu hồi thẻ thường không đạt đủ, vì có đại biểu về sớm hoặc giữ làm kỷ niệm. Thu được phần lớn là đã tốt, chuẩn bị dư một ít vỏ thẻ cho lần sau.
Lỗi hay gặp và câu hỏi cho địa điểm
Phần lớn trục trặc đến từ việc không hỏi địa điểm đủ sớm. Danh sách lỗi hay gặp, kèm câu hỏi nên đặt ra từ lần khảo sát đầu tiên:
- Địa điểm không có đủ cốc. Hỏi: "Hội trường có sẵn bao nhiêu cốc thuỷ tinh, tách sứ? Có cho thuê thêm không?"
- Không có chỗ rửa cốc giữa hai lượt. Hỏi: "Giờ giải lao chiều có thu cốc buổi sáng để rửa không?"
- Gói tea break chỉ có cốc giấy. Hỏi: "Có gói giải lao phục vụ cốc sứ không, chênh lệch thế nào?"
- Nhà tài trợ phát túi quà nhựa. Thống nhất với nhà tài trợ từ sớm về loại quà và cách phát; đặt quà ở một bàn cho ai cần thì lấy.
- Đại biểu lớn tuổi không quen tài liệu số. Luôn có bản in cho người cần, đừng ép.
- Không có thùng phân loại. Hỏi địa điểm có thùng tách giấy, chai lon, rác còn lại ở khu giải lao không.
Áp vào hội thảo sắp tới của bạn: trong buổi khảo sát địa điểm, mang theo sáu câu hỏi trên. Câu trả lời sẽ cho bạn biết ngay địa điểm nào làm được hội thảo không nhựa mà không phải thuê thêm gì.
Câu hỏi thường gặp
Hội nghị cơ quan có bắt buộc phải đặt nước chai trên bàn đại biểu không?
Không có quy định nào bắt buộc dùng nước chai. Nhiều hội nghị trang trọng dùng cốc có nắp, tách sứ và bình nước. Điều quan trọng là có nước đầy đủ và có người châm thêm kịp thời.
Cốc giấy có phải là lựa chọn ít rác cho tea break không?
Cốc giấy vẫn là đồ dùng một lần, thường có lớp tráng chống thấm nên khó tái chế cùng giấy thường. Với hội thảo ở địa điểm có chỗ rửa, tách sứ và cốc thuỷ tinh là lựa chọn ít rác hơn hẳn.
Có nên phát túi vải in logo cho đại biểu thay túi nhựa không?
Chỉ khi đại biểu thật sự cần mang tài liệu, quà. Túi vải in logo phát đồng loạt thường thành đồ thừa vì nhiều người đã có sẵn. Tốt hơn là bỏ hẳn túi, hoặc để ở bàn cho ai cần thì lấy.
Đại biểu không trả lại thẻ đeo thì có sao không?
Không sao, đó là chuyện bình thường. Chuẩn bị dư một ít vỏ thẻ cho lần sau và nhắc lại bằng lời ở cuối buổi. Dây đeo trơn, không in ngày thì ai giữ lại cũng còn dùng được.
Hội thảo trực tuyến kết hợp trực tiếp thì có giảm được rác không?
Có, vì số người đến trực tiếp ít đi và tài liệu đã ở dạng số sẵn. Phần đại biểu đến hội trường vẫn áp dụng các khâu nước uống, giải lao và thẻ đeo như hội thảo thông thường.
Làm sao báo cáo kết quả giảm rác của hội thảo?
Ghi những con số đơn giản: số chai nước không phải mua, số tờ tài liệu không phải in, số vỏ thẻ thu hồi. So với lần tổ chức trước, đưa vào biên bản rút kinh nghiệm. Không cần quy đổi sang những con số lớn khó kiểm chứng.