ThanThien.comThân Thiện
Bếp ít rác

Chảo chống dính bị tróc: dùng tiếp hay thay, và chọn chảo gì để dùng nhiều năm

Dấu hiệu nên thay chảo chống dính, vì sao lớp phủ hỏng nhanh, so chảo gang, thép, inox để dùng nhiều năm, cách luyện chảo mới và bỏ chảo cũ đúng chỗ.

An elderly Vietnamese man wipes a thin film of oil inside a black carbon steel pan over a low gas flame, close-up side angle, dim kitchen, warm orange glow

Chảo chống dính đã tróc mảng, trầy sâu thành rãnh, hoặc đồ ăn dính dù đủ dầu thì nên thay; chỉ vài vết xước mờ mà vẫn còn chống dính thì có thể dùng tiếp, nấu ở lửa vừa và đổi sang xẻng gỗ hay silicone. Khi thay, nếu muốn chảo dùng được nhiều năm thay vì vài năm, hãy cân nhắc chảo gang hoặc thép carbon cho món chiên xào, và chảo inox nhiều lớp cho món sốt.

Chảo chống dính bị coi là đồ tiêu hao: dùng vài năm, bong lớp phủ, mua chảo mới, và chảo cũ thành rác. Bài này giúp bạn nhìn chảo hiện có để quyết định, hiểu vì sao lớp phủ hỏng nhanh, so các loại chảo bền, học cách luyện chảo gang hay thép, và biết bỏ chảo cũ ở đâu. Bếp ít rác không có nghĩa là vứt chảo đang dùng tốt để mua chảo "xanh".

Nhìn chảo: dùng tiếp hay thay

Lấy chảo ra chỗ sáng, nghiêng nhìn mặt trong. Bảng dưới đây giúp bạn quyết định nhanh:

Tình trạngNên làm gìGhi chú
Vài vết xước mờ, vẫn trơn, trứng không dínhDùng tiếpĐổi xẻng kim loại sang gỗ, silicone; nấu lửa vừa
Đồ ăn bắt đầu dính ở một vùngDùng tiếp cho món nhiều nước, không dùng chiênThường do cặn dầu cháy bám; rửa kỹ bằng nước ấm
Trầy sâu thành rãnh, thấy rõ kim loại bên dướiNên thayLớp phủ đã hỏng, không còn tác dụng
Bong tróc thành mảng, vụn lẫn vào đồ ănNgừng dùng, thayKhông cố dùng cho tới khi bong hết
Đáy cong vênh, không đứng phẳng trên bếpThay nếu dùng bếp từĐáy cong làm nóng không đều
Tay cầm lỏng, nứtSiết lại vít, thay tay cầm nếu hãng có bán rờiThân chảo tốt thì giữ lại

Nhiều hướng dẫn của nhà sản xuất khuyên ngừng dùng chảo chống dính khi lớp phủ đã trầy nhiều hoặc bong tróc. Khi không chắc, đọc lại hướng dẫn đi kèm chảo hoặc hỏi nơi bán. Riêng việc "đồ ăn dính" ở chảo còn mới thường là do nấu sai cách hơn là chảo hỏng, nên xem phần dưới trước khi vứt.

Vì sao lớp phủ chống dính hỏng nhanh

Đun chảo không ở lửa lớn. Bật lửa to khi chảo trống, hoặc nấu lâu ở nhiệt cao, là nguyên nhân chính làm lớp phủ xuống cấp. Chảo chống dính hợp với lửa nhỏ và vừa: trứng, đậu phụ, cá áp chảo.

Xẻng kim loại và miếng cọ sắt. Mỗi lần cạo là một vết xước. Dùng xẻng gỗ, silicone; rửa bằng miếng bọt biển mềm.

Sốc nhiệt. Dội nước lạnh vào chảo đang nóng làm lớp phủ và đáy chảo co giãn đột ngột, lâu dần bong hoặc cong đáy. Để chảo nguội bớt rồi mới rửa.

Xịt dầu ăn dạng phun và cặn dầu cháy. Cặn dầu cháy bám thành lớp mỏng làm đồ ăn dính, người dùng lại nghĩ chảo hỏng. Rửa kỹ sau mỗi lần dùng bằng nước ấm và nước rửa chén.

Máy rửa bát. Dù chảo ghi dùng được máy rửa bát, rửa tay vẫn giữ lớp phủ lâu hơn.

Chồng chảo lên nhau khi cất. Đáy chảo này cọ vào lòng chảo kia. Lót một miếng vải hoặc treo chảo lên móc.

Dùng chảo chống dính cho mọi món. Xào rau lửa lớn, rang tôm khô, rang muối, áp chảo bít tết đều đòi nhiệt cao. Dồn hết vào một chảo chống dính là cách nhanh nhất làm nó hỏng trong một hai năm.

Chảo bền nhiều năm: so gang, thép carbon, inox nhiều lớp

Ba loại chảo dưới đây không có lớp phủ để bong, nên nếu chăm đúng có thể dùng rất lâu. Đổi lại mỗi loại đòi một thói quen riêng:

Loại chảoHợp với mónCần chăm gìĐiểm vướng
GangÁp chảo thịt, cá, bánh xèo, nướngLuyện dầu ban đầu, lau khô ngay, tráng dầu mỏngNặng, nóng chậm, gỉ nếu để ướt
Thép carbonXào lửa lớn, chiên trứng, áp chảoLuyện dầu, lau khô, tránh ngâm nước lâuLúc đầu dễ dính, cần vài tuần mới trơn
Inox nhiều lớpMón sốt, rim, kho, xào rauLàm nóng chảo trước rồi mới cho dầuChiên trứng dễ dính nếu chưa quen
Chống dính gốmTrứng, đậu phụ, lửa nhỏNhư chảo chống dính thường, tránh lửa lớnLớp phủ vẫn mòn theo thời gian

Không nhất thiết đổi hết. Nhiều bếp giữ một chảo chống dính nhỏ cho trứng, còn lại dùng gang hoặc thép. Chọn loại hợp bếp nhà mình: bếp từ cần đáy nhiễm từ, nhà có người lớn tuổi thì chảo gang quá nặng có thể bất tiện. Mua một chiếc chảo tốt dùng mười năm thường đỡ tốn hơn mua ba chiếc rẻ dùng ba năm, nhưng đó là cách tính của từng nhà.

Áp vào bếp nhà bạn: trả lời năm câu trước khi mua

Chảo bền nhất là chảo nhà bạn chịu dùng mỗi ngày. Trả lời thật năm câu dưới đây rồi mới chọn loại:

  • Món nấu nhiều nhất là gì? Nhà hay xào rau lửa lớn, áp chảo cá thịt thì thép hoặc gang đáng đầu tư. Nhà chủ yếu kho, rim, nấu canh thì nồi inox đáy dày quan trọng hơn chảo.
  • Bếp nhà là bếp gì? Bếp từ cần đáy nhiễm từ; một số chảo nhôm phủ chống dính và chảo đồng không dùng được. Bếp ga nhỏ một vòng lửa thì chảo gang quá lớn nóng không đều.
  • Ai là người nấu chính? Chảo gang cỡ lớn có thể quá nặng với người lớn tuổi hoặc người đau cổ tay. Thép carbon nhẹ hơn gang mà vẫn bền.
  • Có chịu lau khô chảo sau mỗi lần rửa không? Nếu nhà hay để chảo ngâm trong bồn qua đêm, gang và thép sẽ gỉ. Khi đó inox phù hợp hơn.
  • Chảo cũ còn dùng được không? Nếu còn, cứ dùng cho món hợp với nó và chỉ mua một chiếc mới cho món chảo cũ đã không làm tốt. Không cần thay cả bộ một lần.

Ở nhà anh Tuấn, người nấu chính là bà ngoại hơn bảy mươi tuổi. Cả nhà định mua chảo gang nhưng sau khi bà thử cầm thì đổi sang một chảo thép carbon cỡ vừa, nhẹ hơn nhiều. Chảo chống dính cũ còn tốt được giữ lại cho trứng và bánh.

Luyện chảo gang hoặc thép carbon mới

Lớp dầu được nung thành màng mỏng trên mặt chảo gọi là lớp luyện; lớp này giúp chảo đỡ gỉ và trơn dần theo thời gian. Cách làm phổ biến trên bếp ga:

  1. Rửa chảo mới bằng nước ấm và nước rửa chén để bỏ lớp dầu chống gỉ của nhà sản xuất, lau khô ngay.
  2. Đặt chảo lên bếp lửa vừa cho bay hết hơi nước, mở cửa sổ hoặc bật máy hút mùi.
  3. Dùng một miếng vải vụn chấm chút dầu ăn có điểm bốc khói cao, lau một lớp thật mỏng khắp lòng chảo, cả thành chảo. Lớp dầu dày sẽ thành lớp nhớp, không phải lớp luyện.
  4. Đun đến khi dầu bắt đầu bốc khói nhẹ và mặt chảo sẫm màu dần, giữ vài phút rồi tắt bếp để nguội.
  5. Lặp lại ba bốn lần. Chảo thép sẽ chuyển dần sang màu nâu sẫm, xanh đen.
  6. Những tuần đầu nấu các món nhiều dầu như xào, chiên để lớp luyện dày thêm. Tránh nấu món chua như canh chua, sốt cà chua lâu trong chảo mới.

Sau mỗi lần nấu: rửa bằng nước ấm, cọ bằng chổi hoặc miếng cọ mềm, lau khô, đặt lên bếp vài giây cho ráo hẳn rồi tráng một lớp dầu thật mỏng. Nếu lỡ gỉ, chà sạch vết gỉ và luyện lại; chảo gang hiếm khi hỏng hẳn chỉ vì gỉ.

Lỗi hay gặp khi chuyển sang chảo gang, thép

Phần lớn người bỏ chảo gang, thép quay về chống dính vì vài lỗi trong tháng đầu. Biết trước thì đỡ nản:

  • Chiên trứng ngay tuần đầu. Chảo chưa có lớp luyện đủ dày nên trứng dính, người dùng kết luận chảo kém. Bắt đầu bằng món xào nhiều dầu.
  • Để chảo ngâm nước qua đêm. Sáng ra có vệt gỉ cam. Rửa ngay sau khi nấu, lau khô, hong trên bếp.
  • Tráng dầu quá dày. Lớp dầu không khô thành màng mà thành lớp nhớp, bám bụi, có mùi dầu cũ. Lau thật mỏng, gần như không thấy dầu.
  • Cọ bằng miếng sắt mỗi ngày. Lớp luyện bị mài mất. Chỉ dùng miếng cọ cứng khi có cặn cháy, sau đó luyện lại.
  • Nấu canh chua, sốt cà lâu trong chảo mới. Axit làm mòn lớp luyện, đồ ăn có vị kim loại. Món chua nấu trong nồi inox.
  • Bỏ cuộc trước khi chảo trơn. Chảo thép thường cần vài tuần dùng đều đặn mới trơn. Ghi lại ngày bắt đầu, cho mình ít nhất một tháng trước khi kết luận.

Nếu sau một tháng vẫn thấy bất tiện, đó cũng là thông tin có giá trị. Chảo gang, thép không hợp với mọi bếp. Một chảo chống dính chất lượng tốt, dùng đúng cách ở lửa vừa, vẫn có thể bền lâu hơn nhiều so với chảo bị nấu sai.

Chảo cũ bỏ đâu và nên giữ bao nhiêu chảo

Chảo chống dính hỏng có thân bằng nhôm hoặc thép, phần lớn là kim loại. Nơi thu mua ve chai thường nhận kim loại, nhưng có nơi không nhận chảo còn lớp phủ hoặc tay cầm nhựa. Tháo tay cầm bằng tua vít nếu được, để riêng phần nhựa. Hỏi người thu mua quen ở khu bạn ở, hoặc hỏi tổ dân phố, ban quản lý chung cư xem có đợt thu gom đồ kim loại cũ không. Chảo chỉ trầy mà chưa bong có thể dùng làm khay lót chậu cây, khay đựng đinh vít, nhưng không dùng lại cho đồ ăn.

Một bếp gia đình thường không cần quá ba bốn chảo. Gợi ý cho nhà ba bốn người: một chảo gang hoặc thép cỡ vừa cho chiên xào, một chảo chống dính nhỏ cho trứng, một nồi inox đáy dày cho kho, rim, và một nồi lớn cho canh, luộc. Chảo nồi thừa chỉ làm tủ chật và tạo cớ mua bộ mới khi thấy khuyến mãi.

Khi mua mới, đọc kỹ thông tin trên bao bì về loại bếp dùng được, có cho vào lò nướng hay máy rửa bát không, và nơi bán có bán rời tay cầm, nắp để thay hay không. Đồ bếp sửa được, thay được linh kiện là đồ dùng được lâu.

Câu hỏi thường gặp

Chảo chống dính bị trầy xước nhẹ có dùng tiếp được không?

Vài vết xước mờ mà chảo vẫn trơn, đồ ăn không dính thì nhiều nhà vẫn dùng tiếp, nấu ở lửa vừa và đổi sang xẻng gỗ hay silicone. Khi lớp phủ trầy sâu, bong tróc hoặc lẫn vào đồ ăn thì nên thay.

Chảo gang có hợp với bếp từ không?

Gang nhiễm từ nên dùng được trên bếp từ. Nên nhấc chảo khi di chuyển thay vì kéo trượt để không làm xước mặt kính, và tăng nhiệt từ từ vì gang nóng chậm nhưng giữ nhiệt lâu.

Chảo thép carbon mới dùng bị dính thì làm sao?

Chảo thép mới cần thời gian để lớp luyện dày lên. Luyện lại vài lần, nấu những món nhiều dầu như xào, chiên trong vài tuần đầu, làm nóng chảo trước khi cho dầu và tránh nấu món chua lâu.

Chảo inox chiên trứng có bị dính không?

Dễ dính nếu cho trứng vào chảo nguội. Làm nóng chảo inox ở lửa vừa, cho dầu, chờ dầu nóng rồi mới cho trứng và để yên đến khi mặt dưới chín mới lật. Nhiều nhà vẫn giữ một chảo chống dính nhỏ riêng cho trứng.

Chảo chống dính hỏng có bán ve chai được không?

Nhiều nơi thu mua nhận phần kim loại của chảo, nhưng có nơi không nhận khi còn lớp phủ hoặc tay cầm nhựa. Tháo tay cầm ra nếu được và hỏi người thu mua quen hoặc ban quản lý về đợt thu gom kim loại cũ.

Có nên mua bộ nồi chảo nhiều món để tiết kiệm không?

Bộ nhiều món thường có vài chiếc ít khi dùng tới. Nên mua lẻ từng chiếc theo món nhà mình nấu nhiều nhất, ưu tiên loại có thể thay tay cầm, nắp và dùng được trên bếp nhà mình.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138