Bán online cho cửa hàng refill nhỏ hợp nhất ở ba dạng: nhận đơn qua nhóm chat của khu rồi đong sẵn cho khách ghé lấy, giao tận nhà theo tuyến và ngày cố định, và nhận đơn đều cho văn phòng gần đó. Điểm khác với bán online thông thường là vòng chai: giao chai đầy đi thì phải thu chai rỗng về, nếu không cửa hàng refill lại đang phát thêm vỏ chai ra khu phố.
Bài này so ba cách bán, viết quy trình một đơn giao tận nhà có thu chai, mẫu tin nhận đơn để không phải hỏi đi hỏi lại, cách đóng gói không cần túi nilon hay băng keo, cách đặt phí giao và đơn tối thiểu với số giả định, và những lỗi người mới hay gặp. Không bàn sàn thương mại lớn; với cửa hàng refill nhỏ, khách online gần như luôn là người trong vài cây số quanh cửa hàng.
Vì sao bán online của cửa hàng refill khác hẳn
Một cửa hàng quần áo bán online thì gói hàng, gửi đi, xong. Cửa hàng refill thì không xong ở đó, vì cái làm nên giá trị của cửa hàng là chai được dùng lại. Nếu mỗi đơn giao đi một chai mới mà không thu về chai nào, sau ba tháng cửa hàng đã phát ra vài trăm chai, và khách thì vẫn có thói quen vứt chai sau khi dùng. Vì vậy bán online ở đây nghĩa là vận hành một vòng: chai sạch đi, chai rỗng về, rửa, đong, đi tiếp.
Điểm khác thứ hai là khoảng cách. Hàng đong lẻ lãi trên mỗi đơn không lớn, mà giao một đơn qua nửa thành phố thì tiền đi lại đã ăn hết lãi. Bán online của cửa hàng refill chỉ có lời khi đơn dồn theo khu: một buổi chiều giao mười nhà trong cùng một chung cư, không phải mười nhà ở mười phường.
Điểm khác thứ ba là thời điểm. Khách đặt nước giặt khi gần hết, nên họ cần trong một hai ngày, không chờ được một tuần. Một lịch giao cố định, chẳng hạn thứ ba và thứ sáu cho khu A, thứ tư và thứ bảy cho khu B, giúp khách biết trước để đặt kịp, còn cửa hàng gom đơn được theo tuyến.
Ba cách bán online và hợp khi nào
Ba cách dưới đây không loại trừ nhau. Nhiều cửa hàng bắt đầu bằng cách thứ nhất, khi đơn đủ dày ở một khu thì mở cách thứ hai cho khu đó.
| Cách bán | Cách chạy | Hợp khi | Cần chú ý |
|---|---|---|---|
| Đặt qua nhóm chat, đong sẵn, khách ghé lấy | Khách nhắn trước, cửa hàng đong vào chai cho mượn hoặc chai khách gửi lại từ lần trước | Khách ở gần, giờ ghé không cố định | Ghi tên lên chai, để ở kệ "đã đặt" riêng |
| Giao tận nhà theo tuyến, ngày cố định | Gom đơn theo khu, giao một buổi, thu chai rỗng cùng lúc | Một khu có từ khoảng mười nhà đặt đều | Hẹn giờ giao, có chỗ gửi khi khách vắng |
| Đơn đều cho văn phòng, quán ăn gần | Giao can lớn hoặc bình có vòi, thay định kỳ | Có vài văn phòng, quán quen trong bán kính gần | Thoả thuận lịch thay, chứng từ, người nhận |
Đừng mở giao hàng cho mọi khu ngay từ đầu. Bắt đầu với một khu có nhiều khách quen nhất, chạy ổn hai tháng rồi mới mở khu thứ hai.
Quy trình một đơn giao tận nhà có thu chai
Quy trình dưới đây cho giao theo tuyến. Mỗi đơn đi qua đủ các bước để không thất lạc chai và không nhầm hàng.
- Nhận đơn trước giờ chốt của tuyến, xác nhận lại bằng một tin ngắn: mặt hàng, lượng, địa chỉ, giờ có người nhận, số chai rỗng sẽ gửi lại.
- Đong vào chai sạch đã dán nhãn đầy đủ, ghi tên khách lên thẻ treo cổ chai, xếp vào thùng giao theo thứ tự địa chỉ.
- Ghi vào sổ giao: mỗi nhà nhận mấy chai đầy, cần thu mấy chai rỗng.
- Khi giao, đổi chai: đưa chai đầy, nhận chai rỗng. Chai rỗng có cặn hoặc mùi lạ thì để riêng.
- Nếu khách vắng, để ở chỗ gửi đã hẹn (bảo vệ, tủ gửi đồ), nhắn ảnh xác nhận, hẹn thu chai rỗng lần sau.
- Về cửa hàng, đếm chai rỗng thu được so với sổ giao, đưa vào khay chờ rửa.
- Ghi lượt đong vào sổ khách quen như khách đến quầy, để chu kỳ nhắc đong vẫn đúng.
Bước sáu hay bị bỏ qua. Chai thất lạc dần mỗi tuần vài cái, cuối tháng thùng chai cho mượn trống mà không biết đi đâu. Đếm ngay khi về giúp phát hiện sớm nhà nào đang giữ nhiều chai.
Mẫu tin nhận đơn để khỏi hỏi đi hỏi lại
Ghim mẫu này trên nhóm chat hoặc gửi cho khách mới. Khách điền đủ, cửa hàng chỉ việc xác nhận.
- Tên và số nhà, toà, tầng: ghi như bảo vệ hay gọi để giao cho nhanh.
- Mặt hàng và lượng: ví dụ "nước giặt loại dịu một lít, nước rửa chén nửa lít".
- Chai: dùng chai của cửa hàng hay chai nhà đã gửi lại lần trước; có mấy chai rỗng cần thu.
- Giờ có người nhận: trong khung giờ giao của tuyến; nếu vắng thì để ở đâu.
- Cách trả tiền: chuyển khoản trước hay trả khi nhận.
- Ghi chú: nhà có trẻ nhỏ thì để chai ở chỗ cao, không để trước cửa.
Câu xác nhận của cửa hàng nên lặp lại đủ mặt hàng, lượng, số tiền và ngày giao, để khách thấy chỗ sai trước khi đong. Ví dụ: "Cửa hàng xác nhận: một lít nước giặt loại dịu, nửa lít nước rửa chén, giao chiều thứ sáu, thu lại hai chai rỗng."
Đóng gói giao hàng không cần túi nilon
Thùng nhựa cứng có ngăn, dùng lại. Một thùng có vách ngăn giữ chai đứng thẳng, không va nhau. Thùng đi cùng người giao, không để lại nhà khách.
Chai thuỷ tinh lót khăn vải cũ. Khăn vải cũ cắt vuông lót giữa các chai thuỷ tinh. Khăn bẩn thì giặt, không phải mua xốp hay màng bọc.
Hàng khô trong hũ hoặc túi vải của khách. Khách gửi túi vải từ lần trước, cửa hàng đong sẵn vào túi đó. Túi nào của nhà nào thì ghi tên bằng thẻ treo.
Nắp chai kiểm kỹ trước khi đi. Một chai nước giặt rò rỉ trong thùng làm bẩn cả thùng và những chai khác. Vặn chặt, lật ngược chai vài giây để kiểm.
Chỗ gửi khi khách vắng phải được hẹn trước. Hỏi khách một lần khi nhận đơn đầu tiên: để ở bảo vệ, tủ gửi đồ, hay nhà hàng xóm quen. Ghi vào sổ khách quen. Không tự ý để chai chất tẩy trước cửa, nhất là nhà có trẻ nhỏ hay có chó mèo hay cắn phá đồ.
Không băng keo, không giấy gói. Thông tin cần thiết ghi trên thẻ treo dùng lại, không cần dán băng keo hay gói giấy cho đẹp. Khách refill thường thích nhìn thấy chai không bọc gì hơn là một gói hàng chỉn chu.
Phí giao, đơn tối thiểu và lịch tuyến
Phí giao nên đủ để bù thời gian và đi lại của một tuyến, chia cho số đơn trung bình trên tuyến. Ví dụ giả định: một tuyến mất hai giờ, tính cả xăng và công là một khoản nhất định, mỗi tuyến trung bình mười đơn; chia ra là phần phí mỗi đơn cần gánh. Có thể tính phí cố định thấp cho đơn trên một mức tối thiểu, và phí cao hơn cho đơn nhỏ.
Đơn tối thiểu giúp tránh chuyện đi giao nửa lít nước rửa chén. Cách thường dùng là đặt mức tối thiểu tương đương khoảng hai mặt hàng chính, hoặc khuyến khích khách trong cùng toà gom đơn chung để chia phí giao. Một nhà trong toà đứng ra nhận hộ thì đỡ cho cả người giao lẫn người nhận.
Lịch tuyến nên cố định và ít thay đổi. Ghi rõ giờ chốt đơn, chẳng hạn trưa hôm trước ngày giao. Đơn đến sau giờ chốt chuyển sang tuyến sau, trừ khi có chỗ trống. Khi nghỉ một tuyến vì lễ hay ốm, báo trên nhóm chat sớm, kèm ngày tuyến chạy lại.
Sau hai tháng chạy, xem lại sổ giao: tuyến nào trung bình dưới năm đơn thì gộp với tuyến bên cạnh hoặc giảm còn một buổi mỗi tuần; tuyến nào thường xuyên quá tải thì tách ra. Lịch tuyến cũng như danh mục hàng, nên để số liệu thật quyết định chứ không giữ nguyên chỉ vì đã quen.
Lỗi hay gặp khi bán online
Những lỗi dưới đây làm phần bán online thành gánh nặng thay vì nguồn thu thêm.
| Lỗi | Hậu quả | Cách tránh |
|---|---|---|
| Giao mọi nơi, mọi lúc khách gọi | Đi lại nhiều, lãi không đủ trả xăng | Chỉ giao theo tuyến và ngày cố định |
| Giao chai mới mà không thu chai cũ | Phát thêm vỏ chai, thùng chai cạn | Mỗi đơn ghi số chai cần thu |
| Nhận đơn qua nhiều kênh khác nhau | Sót đơn, nhầm đơn | Một kênh nhận đơn, một sổ đơn |
| Không xác nhận lại đơn | Đong sai loại, sai lượng | Lặp lại đơn trong tin xác nhận |
| Để chai chất tẩy trước cửa nhà có trẻ nhỏ | Trẻ mở ra nghịch | Hỏi chỗ để an toàn, ghi vào sổ khách |
| Nhận chuyển khoản mà không ghi đơn nào của ai | Cuối tuần không khớp tiền với đơn | Yêu cầu ghi tên toà, số nhà trong nội dung chuyển khoản |
Lỗi đầu tiên là lỗi làm nhiều cửa hàng bỏ hẳn việc giao hàng sau vài tháng. Khách nhắn lúc chín giờ tối xin giao gấp một chai nước rửa chén, chủ cửa hàng nể nên chạy đi, rồi việc đó thành thói quen của cả nhóm khách. Lịch tuyến cố định nghe cứng nhắc, nhưng chính nó làm cho việc giao hàng sống được lâu. Khách gấp thật thì vẫn có thể ghé lấy tại quầy, hoặc nhận chai đong sẵn ở chỗ gửi chung của toà nhà.
Lỗi cuối cùng tưởng nhỏ nhưng tốn nhiều giờ nhất: đến cuối tuần ngồi dò từng giao dịch xem tiền nào của nhà nào. Một quy ước nội dung chuyển khoản ghim trên nhóm chat giải quyết được gần hết.
Câu hỏi thường gặp
Cửa hàng refill nhỏ có nên lên sàn thương mại điện tử không?
Thường không cần ở giai đoạn đầu. Hàng đong lẻ nặng, lãi mỗi đơn nhỏ, và giá trị nằm ở việc thu chai về dùng lại, điều khó làm khi giao xa. Nhóm chat khu dân cư và giao theo tuyến gần thường hợp hơn.
Giao hàng refill có phải dùng chai mới không?
Không. Dùng chai cho mượn đã rửa sạch, dán nhãn đầy đủ, và thu chai rỗng của lần trước khi giao. Chỉ dùng chai mới khi khách lần đầu đặt và chưa có chai nào ở cửa hàng, kèm lời dặn giữ lại cho lần sau.
Khách không trả chai rỗng thì làm sao?
Nhắc nhẹ một lần trong tin nhắn trước tuyến sau. Nếu một nhà giữ nhiều chai, có thể chuyển sang thu tiền cọc chai cho nhà đó. Ghi số chai mỗi nhà đang giữ trong sổ giao để biết chính xác.
Nên tính phí giao hàng thế nào cho công bằng?
Tính từ chi phí thật của một tuyến chia cho số đơn trung bình, rồi đặt phí cố định cho đơn trên mức tối thiểu. Khuyến khích khách cùng toà gom đơn để chia phí. Ghi rõ phí giao và đơn tối thiểu trong tin ghim trên nhóm chat.
Có nên nhận đơn cho văn phòng không?
Nên nếu có văn phòng gần, vì đơn đều và lớn hơn. Thoả thuận rõ lịch thay can hoặc bình, người nhận, cách trả tiền và chứng từ. Văn phòng thường cần hoá đơn, nên kiểm lại việc đăng ký kinh doanh và kê khai của cửa hàng trước.
Một người vừa trông quầy vừa đi giao có kịp không?
Kịp nếu giao theo tuyến cố định vào giờ vắng khách, chẳng hạn đầu giờ chiều, và đóng quầy ngắn trong lúc đi giao, có báo giờ trên cửa và nhóm chat. Khi đơn dày lên, nên tìm người giao bán thời gian.