ThanThien.comThân Thiện
Mua hàng refill và đong theo cân

Mua hàng refill có rẻ hơn không: cách tự tính tiết kiệm bằng số giả định

Mua hàng refill có rẻ hơn không tuỳ từng món. Cách đưa giá về cùng đơn vị, chi phí ẩn như đi lại, vỏ mới, hàng hỏng, và bảng tự ghi ba tháng để biết nhà mình lời hay lỗ.

A middle-aged couple sit at a dining table in a small apartment, one jotting in a notebook with a pencil, a row of refilled plastic jugs nearby, over-the-shoulder view, evening lamp light

Mua hàng refill có rẻ hơn hay không tuỳ từng món: hàng tẩy rửa dùng nhiều như nước giặt, nước rửa chén thường rẻ hơn chút ít so với chai đóng sẵn cùng loại; hàng chăm sóc cơ thể và hạt thì có khi rẻ hơn, có khi đắt hơn. Cách duy nhất để biết với nhà mình là đưa giá về cùng đơn vị, cộng cả chi phí ẩn, và ghi chép trong vài tháng.

Mọi con số trong bài là giả định để minh hoạ cách tính, không phải giá thật của nơi nào. Bạn sẽ có các bước so giá, bảng ví dụ, danh sách chi phí ẩn mà người mới hay quên, món nào thường lợi và món nào không, một phép tính cho cả năm, phần lợi không đo bằng tiền, và mẫu bảng tự ghi để kiểm chứng ở nhà mình.

Trả lời ngắn: tuỳ món, và tuỳ cách bạn mua

Khi mua chai đóng sẵn, giá bạn trả gồm hàng bên trong, vỏ chai, nhãn, thùng carton, chi phí quảng cáo và lời của nhiều khâu phân phối. Refill bớt được vỏ và một phần chi phí đó, nên về lý thì rẻ hơn. Nhưng cửa hàng refill thường nhỏ, nhập lượng ít, thuê mặt bằng, trả công đong từng chai cho khách, nên giá không phải lúc nào cũng thấp.

Ngoài ra, so sánh còn tuỳ bạn đang so với cái gì. So với chai nhỏ ở cửa hàng tiện lợi thì refill thường rẻ hơn. So với túi nước giặt cỡ lớn đang khuyến mãi ở siêu thị thì có khi refill lại đắt hơn. So giữa loại hàng thường và loại cô đặc thì phải tính theo số lần giặt, không tính theo lít.

Vì vậy người đã mua refill lâu thường không trả lời "rẻ hơn" hay "đắt hơn" mà nói: "Món này lợi, món kia hoà, món nọ đắt hơn chút nhưng nhà mình chấp nhận vì bớt được rác." Mục tiêu của bài là giúp bạn có câu trả lời như vậy cho chính nhà mình.

So giá đúng cách: đưa về cùng một đơn vị

Giá trên kệ được ghi theo nhiều kiểu: theo chai, theo túi, theo lít, theo ký. Muốn so, phải quy về một chuẩn.

  1. Chọn đơn vị chuẩn: hàng lỏng theo lít, hàng khô theo ký.
  2. Với chai đóng sẵn, lấy giá chia cho dung tích ghi trên chai, ra giá mỗi lít. Ví dụ giả định chai 800 ml giá 48 đơn vị thì mỗi lít là 60 đơn vị.
  3. Với hàng refill, lấy giá niêm yết; nếu niêm yết theo ký mà bạn muốn so theo lít, hỏi người bán hệ số quy đổi.
  4. Với hàng cô đặc, quy tiếp ra giá mỗi lần dùng: giá mỗi lít chia số lần giặt hoặc số lần gội mà một lít đủ dùng theo liều hướng dẫn.
  5. Ghi hai con số cạnh nhau, tính chênh lệch theo phần trăm.
  6. Lặp lại phép so vào vài thời điểm khác nhau, vì hàng đóng sẵn hay có khuyến mãi theo đợt.

Bước quy ra giá mỗi lần dùng hay bị bỏ qua nhất, mà lại quyết định nhiều nhất. Một loại cô đặc giá mỗi lít gấp đôi nhưng dùng nửa liều thì thực chất ngang giá.

Ví dụ giả định: chai nhỏ, can lớn và refill

Bảng dưới dùng số giả định cho một loại nước giặt thường để minh hoạ. Đơn vị tiền để chung chung; bạn thay bằng giá thật nơi mình mua.

Cách muaGiá mỗi lít (giả định)Rác nhựa sinh raGhi chú
Chai nhỏ 800 ml ở cửa hàng tiện lợi60 đơn vịMột chai cho mỗi 0,8 lítTiện nhưng đắt nhất
Túi lớn 3 lít ở siêu thị, giá thường45 đơn vịMột túi cho mỗi 3 lítTúi mềm nhiều lớp khó tái chế
Túi lớn 3 lít khi khuyến mãi36 đơn vịNhư trênRẻ nhất trong bảng nhưng chỉ theo đợt
Refill đong vào can cũ40 đơn vịGần như không ở phía bạnCửa hàng vẫn có can lớn, thường được quay vòng
Mua chung can 20 lít với hàng xóm35 đơn vịMột can cho mỗi 20 lítRẻ nếu chia đều và dùng hết kịp

Đọc bảng này, refill không phải rẻ nhất; túi khuyến mãi và can chung có thể rẻ hơn. Nhưng refill vừa rẻ hơn chai nhỏ, vừa gần như không sinh rác ở phía bạn. Đó là kiểu kết luận thực tế mà bạn sẽ gặp ở nhiều món.

Chi phí ẩn mà người mới hay quên

Đi lại. Một chuyến xe máy riêng vài cây số chỉ để đong một chai nước rửa chén có thể tốn xăng hơn phần chênh lệch giá. Gắn việc đi đong vào chuyến đi sẵn có thì chi phí này gần bằng không.

Vỏ mới. Mua bộ hũ thuỷ tinh, chai nhôm, bình xịt mới ngay từ đầu là khoản chi lớn so với phần tiết kiệm mỗi tháng. Dùng vỏ cũ, khoản này bằng không.

Hàng hỏng vì mua nhiều. Hạt ôi, dầu gội đổi mùi, gia vị mất mùi phải bỏ. Phần bỏ đi là tiền mất thẳng, thường lớn hơn phần lợi về giá.

Đong sai liều. Nước giặt cô đặc mà dùng như loại thường thì chi phí mỗi lần giặt tăng gấp đôi, mọi phép so trên giấy đều sai.

Thời gian. Lần đầu mất thời gian cân bì, hỏi han. Sau vài lần thì gần như ngang mua hàng thường, nhưng nếu cửa hàng xa và hay hết hàng, đây là chi phí đáng tính.

Mua thêm vì cửa hàng đẹp. Đi đong nước giặt, về thêm bàn chải tre, túi lưới, khăn sáp ong. Mỗi món nhỏ, cộng lại không nhỏ.

Món nào thường lợi, món nào thường hoà hoặc đắt hơn

Đây là xu hướng hay gặp chứ không phải quy luật; nơi bạn mua có thể khác. Dùng bảng để biết món nào nên so kỹ trước.

Nhóm mónXu hướng thường gặpLý do
Nước giặt, nước rửa chénThường lợi so với chai nhỏDùng nhiều, vỏ chiếm phần đáng kể trong giá chai nhỏ
Nước lau sànThường lợiHàng đơn giản, nhiều nơi bán lẻ
Dầu gội, sữa tắmCó lợi, có hoà, có đắt hơnTuỳ loại; hàng refill hay là loại công thức riêng, khó so trực tiếp
Gạo, đậu ở chợThường ngang hoặc rẻ hơn túi đóng góiChợ vốn bán theo cân, ít chi phí bao bì
Hạt cao cấp, ngũ cốc nhậpCó khi đắt hơnCửa hàng nhỏ nhập ít, chi phí bảo quản cao
Gia vị mua lẻLợi nhờ không bỏ phíGiá theo lạng có thể cao hơn, nhưng dùng hết, không vứt

Gia vị là ví dụ hay: giá mỗi lạng mua lẻ có khi cao hơn gói lớn, nhưng nếu gói lớn phải bỏ một nửa vì mất mùi, mua lẻ vẫn rẻ hơn tính trên phần thật sự ăn được.

Tính thử cho cả năm của một nhà (số giả định)

Giả định nhà chị Lan bốn người, mỗi tháng dùng khoảng ba lít nước giặt và một lít nước rửa chén. Trước đây chị mua chai nhỏ ở cửa hàng tiện lợi gần nhà với giá giả định 60 đơn vị mỗi lít cho nước giặt và 50 đơn vị mỗi lít cho nước rửa chén. Mỗi tháng tốn 230 đơn vị, mỗi năm 2.760 đơn vị.

Chuyển sang refill ở cửa hàng trên đường đi làm, giá giả định 40 đơn vị mỗi lít cho nước giặt và 35 cho nước rửa chén. Mỗi tháng 155 đơn vị, mỗi năm 1.860 đơn vị. Chênh lệch 900 đơn vị một năm, tức chừng một phần ba. Cùng lúc, nhà chị bớt chừng năm sáu chục chai nhựa một năm.

Nhưng nếu so với việc mua túi lớn khi khuyến mãi ở siêu thị, chênh lệch nhỏ hơn nhiều, có khi gần bằng không. Và nếu chị phải đi một chuyến riêng mỗi tháng, phần xăng sẽ ăn bớt khoản tiết kiệm. Con số cuối cùng phụ thuộc vào chị đang so với cách mua nào trước đó và cách chị đi đong.

Phần lợi không đo bằng tiền, và phần không nên tự lừa mình

Có những thứ bảng tính không ghi được. Thùng rác trong bếp nhẹ hẳn khi không còn chai nhựa, túi nilon đựng gạo. Tủ dưới bồn rửa gọn hơn vì chỉ còn hai ba vỏ cố định thay vì chai dở dang đủ loại. Mua đúng lượng cần nên ít khi phải vứt hũ gia vị mất mùi hay túi hạt ôi. Với nhiều gia đình, đó mới là lý do giữ thói quen lâu dài, kể cả khi tiền chỉ hoà.

Nhưng cũng nên thật thà ở chiều ngược lại. Refill không biến nước giặt thành vô hại; hoá chất vẫn đi xuống cống. Cửa hàng vẫn có can lớn, có xe chở hàng. Và nếu thói quen refill khiến bạn yên tâm mua thêm nhiều đồ "xanh" khác, tổng rác của nhà có khi không giảm. Bớt rác thật nằm ở chỗ mua ít hơn và dùng hết, refill chỉ là một công cụ cho việc đó.

Giữ cả hai mặt trong đầu giúp bạn không thất vọng khi con số tiết kiệm nhỏ hơn mong đợi, và cũng không tự khen mình quá sớm.

Áp vào nhà mình: bảng tự ghi trong ba tháng

Thay vì tin con số của người khác, ghi chép ba tháng là đủ để có câu trả lời của riêng nhà bạn. Mỗi lần mua, ghi vào điện thoại hoặc một trang vở:

  • Ngày mua, món gì, mua ở đâu, theo cách nào (refill, chai, túi lớn, mua chung).
  • Lượng mua và tổng tiền; tự quy ra giá mỗi lít hoặc mỗi ký.
  • Ngày dùng hết, để biết một lít dùng được bao lâu với liều thật của nhà mình.
  • Phần phải bỏ đi vì hỏng, nếu có, và ước số tiền tương ứng.
  • Chuyến đi có phải chuyến riêng không, nếu có thì ước tiền xăng.
  • Số vỏ nhựa đã không phải vứt đi trong tháng.

Sau ba tháng, cộng lại theo từng món. Rất có thể bạn sẽ thấy hai ba món lợi rõ, vài món hoà, một món đắt hơn. Giữ refill cho những món lợi hoặc hoà, cân nhắc món còn lại: chấp nhận trả thêm chút vì bớt rác, hay quay về cách mua cũ cho món đó. Cả hai lựa chọn đều hợp lý, miễn là bạn chọn bằng số liệu của chính nhà mình.

Câu hỏi thường gặp

Sống xanh có tốn kém hơn sống bình thường không?

Không nhất thiết. Phần tốn kém thường đến từ việc mua đồ "xanh" mới để thay đồ còn dùng được. Nếu dùng vỏ cũ, mua đúng lượng, chọn món refill lợi giá, nhiều gia đình thấy chi tiêu ngang hoặc giảm nhẹ.

Mua can lớn có rẻ hơn mua refill không?

Can lớn mua chung hoặc túi lớn khuyến mãi có khi rẻ hơn refill tính theo lít. Đổi lại vẫn có vỏ phải xử lý và dễ dùng không hết nếu nhà ít người. So theo đơn giá và cả lượng nhà bạn dùng kịp.

Làm sao so giá hàng cô đặc với hàng thường?

Quy về giá mỗi lần dùng: lấy giá mỗi lít chia cho số lần giặt hoặc số lần gội mà một lít đủ dùng theo liều hướng dẫn. Hai con số đó mới so được với nhau, giá theo lít thì không.

Có nên mua nhiều hàng refill một lần để đỡ đi lại?

Với hàng ít hỏng như nước giặt, đong đủ một hai tháng là hợp lý. Với dầu gội, hạt có dầu, gia vị thì không nên, vì phần hỏng phải bỏ đi thường lớn hơn tiền xăng tiết kiệm được.

Mua refill có giúp tiết kiệm nếu cửa hàng ở xa không?

Nếu phải đi chuyến riêng xa mỗi lần, tiền xăng và thời gian có thể xoá hết phần chênh lệch. Khi đó nên gom chuyến, đong lượng lớn hơn cho hàng bền, hoặc tìm nguồn gần hơn như tiệm tạp hoá đong lẻ.

Tiết kiệm từ refill có đáng kể với một gia đình không?

Với số giả định trong bài, một nhà bốn người có thể bớt khoảng một phần ba chi phí nước giặt và nước rửa chén so với mua chai nhỏ. So với mua túi lớn khuyến mãi thì chênh lệch nhỏ. Ghi chép ba tháng sẽ cho bạn con số thật.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138