Muốn trang trí tiệc không bóng bay mà vẫn vui mắt, hãy dùng bốn nhóm đồ dùng lại được: vải (khăn trải, phông vải, cờ đuôi nheo vải), ánh sáng (đèn dây, đèn lồng), cây và hoa thật, và vài món điểm nhấn bền như chữ gỗ, khung ảnh. Mua hoặc may một lần, dùng cho sinh nhật, Trung thu, Tết, tân gia trong nhiều năm.
Bóng bay, kim tuyến, pháo giấy, hoa giả cắm xốp, phông in tên và tuổi là những thứ chỉ sống được một buổi rồi vào thùng rác, trong đó bóng bay và kim tuyến còn là những mảnh nhỏ rất khó gom. Bài này đi qua từng nhóm đồ thay thế, cách bố trí cho ba kiểu tiệc hay gặp, cách cất giữ, và cách lập một "tủ đồ trang trí chung" với hàng xóm hoặc lớp học.
Đồ dùng một lần và món thay thế
Mỗi món trang trí quen thuộc đều có món thay dùng lại được. Bảng dưới đặt cạnh nhau để bạn chọn:
| Đồ quen dùng | Vấn đề | Thay bằng | Dùng được bao lâu |
|---|---|---|---|
| Bóng bay, cổng bóng | Xì hơi sau một hai ngày, mảnh vụn nguy hiểm cho trẻ nhỏ | Cờ đuôi nheo vải, đèn lồng giấy dày gấp gọn, quả cầu len | Nhiều năm nếu cất khô |
| Phông in tên, tuổi | Chỉ đúng cho một người, một năm | Phông vải trơn, chữ cắt gỗ hoặc dạ ghép tên | Phông nhiều năm, chữ ghép lại được |
| Kim tuyến, pháo giấy | Vương khắp nhà, khó dọn, không tái chế | Cánh hoa thật, giấy màu cắt từ giấy cũ | Một lần nhưng là rác hữu cơ hoặc giấy |
| Hoa giả cắm xốp | Xốp cắm hoa không tái chế, hoa giả bám bụi | Cây chậu nhỏ, hoa tươi cắm lọ | Cây sống tiếp sau tiệc |
| Khăn trải bàn nilon | Rách sau một lần dùng | Khăn vải, chiếu, tấm vải dài | Nhiều năm |
| Que, mũ, kính giấy in hình | Trẻ chơi vài phút rồi vứt | Mũ vải, vương miện dạ dùng chung | Dùng lại cho mọi sinh nhật trong nhà |
Không phải món nào cũng cần thay ngay. Bắt đầu với hai món sinh rác nhiều nhất của nhà bạn, thường là bóng bay và phông in, rồi thêm dần.
Bộ đồ trang trí cơ bản cho một gia đình
Một bộ đồ dưới đây vừa trong một thùng nhựa cỡ vừa, đủ cho sinh nhật, Trung thu, liên hoan nhỏ trong nhà suốt nhiều năm:
- Hai ba dây cờ đuôi nheo bằng vải, mỗi dây vài mét, màu trung tính dễ hợp nhiều dịp. Có thể tự may từ vải vụn, áo cũ.
- Hai dây đèn led loại dùng điện hoặc pin sạc, tránh loại pin cúc dùng một lần.
- Một bộ chữ cái cắt gỗ hoặc dạ để ghép tên, ghép "chúc mừng"; thêm bộ số để ghép tuổi.
- Một tấm vải trơn khổ lớn làm phông chụp ảnh, có kẹp hoặc dây treo.
- Hai ba khăn trải bàn vải, giặt được.
- Vài lọ thuỷ tinh cũ rửa sạch để cắm hoa, cắm nến.
- Mũ vải hoặc vương miện dạ cho nhân vật chính của buổi tiệc, dùng chung cho các con.
Ví dụ giả định: nhà chị Hằng có hai con, mỗi năm bốn lần tiệc nhỏ. Trước đây mỗi lần mua một bộ bóng bay và phông in. Chị may hai dây cờ từ vải áo cũ của con, mua một bộ chữ gỗ và một dây đèn; từ đó mỗi lần tiệc chỉ mua thêm hoa tươi ở chợ. Các con thích nhất bộ chữ gỗ vì tự tay xếp tên mình.
Bố trí cho ba kiểu tiệc hay gặp
Sinh nhật trẻ nhỏ trong căn hộ. Một góc tường làm điểm nhấn là đủ: phông vải trơn, dây cờ chéo phía trên, bộ chữ ghép tên tuổi, dây đèn viền quanh. Bàn bánh trải khăn vải, đặt một lọ hoa nhỏ. Phần còn lại của nhà giữ nguyên, trẻ chơi thoải mái mà không giẫm phải mảnh bóng vỡ.
Khai trương cửa hàng nhỏ. Thay cổng bóng bằng hai chậu cây cao hai bên cửa, buộc nơ vải; treo một dây cờ vải ngang mặt tiền, kết hợp đèn dây nếu khai trương buổi tối. Lẵng hoa chúc mừng của khách thì đặt gọn một bên; sau buổi, tháo hoa cắm vào lọ trong cửa hàng, khung lẵng trả lại tiệm hoa nếu họ nhận.
Liên hoan, họp mặt ở sân hoặc phòng sinh hoạt chung. Ánh sáng tạo không khí nhiều nhất: đèn dây giăng phía trên, đèn lồng treo cành cây. Bàn dài trải chiếu hoặc vải, giữa bàn đặt các lọ hoa, nến trong lọ thuỷ tinh. Không cần bóng bay, không cần phông chữ.
Ở cả ba kiểu, hãy giữ một nguyên tắc: trang trí một điểm thật đẹp thay vì rải khắp nơi. Một góc chụp ảnh chăm chút sẽ xuất hiện trong mọi tấm ảnh của buổi tiệc, còn những thứ rải rác khắp phòng thì ít ai nhìn đến mà lại là thứ phải dọn nhiều nhất.
Trung thu, Tết, Noel: đồ theo mùa dùng lại hằng năm
Các dịp lễ trong năm là lúc đồ trang trí một lần được mua nhiều nhất: đèn ông sao nhựa chạy pin, câu đối giấy kim tuyến, dây kim tuyến Noel, cây thông nhựa nhỏ kèm quả châu nhựa. Khác với sinh nhật, các dịp này lặp lại đúng hẹn mỗi năm, nên đồ dùng lại càng có lợi.
Với Trung thu, đèn lồng giấy dày, đèn ông sao khung tre dán giấy bóng kính có thể dùng vài mùa nếu cất khô; cùng con tự làm đèn từ vỏ hộp, ống tre còn là một phần của niềm vui. Tránh đèn nhựa chạy pin cúc, vì pin cúc dùng một lần và đèn hỏng là bỏ cả chiếc.
Với Tết, cành đào, cành mai, chậu quất là trang trí sống, sau Tết chăm tiếp hoặc trả lại cho người bán nếu họ nhận thu về. Câu đối, chữ phúc chọn loại vải hoặc giấy dày, cất phẳng trong ống giấy, năm sau treo lại. Dây kim tuyến, hoa đào nhựa là những thứ nên bỏ đầu tiên.
Với Noel, nếu nhà có trẻ thích cây thông, một cây thông nhựa tốt dùng được nhiều năm vẫn đỡ rác hơn mua cây mới mỗi mùa; quả châu thuỷ tinh hoặc gỗ, đồ treo bằng dạ, bằng len tự làm dùng mãi được. Gom tất cả đồ theo mùa vào một thùng riêng, ghi tên dịp lên nắp thùng.
Hoa, cây và vật liệu tự nhiên: dùng sao cho ít rác
Hoa tươi mua ở chợ, bó giấy hoặc không bó. Hoa bó cầu kỳ nhiều lớp giấy bóng, băng dính, xốp sẽ sinh rác nhiều hơn chính bông hoa. Mua hoa rời, tự cắm vào lọ.
Cây chậu nhỏ làm quà và làm trang trí. Cây sen đá, cây lưỡi hổ nhỏ đặt trên bàn tiệc, cuối buổi tặng khách mang về. Đây là món trang trí kiêm quà, không ai bỏ đi.
Lá, cành, quả khô nhặt quanh nhà. Cành khô, quả thông, lá bàng đỏ mùa thu đặt trên bàn có hiệu quả không kém hoa mua. Kiểm tra không có kiến, sâu trước khi mang vào nhà.
Không dùng xốp cắm hoa. Xốp cắm hoa là vật liệu khó xử lý; cắm hoa vào lọ nước, hoặc dùng lưới thép cuộn trong lọ để giữ dáng.
Sau tiệc, tách hoa khỏi giấy, dây. Hoa héo, lá vào rác hữu cơ hoặc ủ phân; giấy gói, dây buộc tách riêng. Hoa còn tươi chia cho khách mang về.
Chọn hoa lâu tàn khi tiệc kéo dài. Cúc, đồng tiền, hướng dương, cẩm chướng giữ tươi lâu hơn hồng hay ly trong phòng nóng. Thay nước lọ hoa mỗi ngày, cắt chéo gốc, hoa sẽ còn đẹp vài ngày sau tiệc.
Đừng mua hoa quá nhiều cho một góc nhỏ. Ba bốn lọ hoa đặt đúng chỗ, ở bàn bánh, góc chụp ảnh, lối vào, là đủ cho một căn hộ. Hoa thừa cuối cùng vẫn héo trong xô.
Cất giữ để dùng được lâu
Đồ trang trí dùng lại chỉ rẻ khi dùng được nhiều lần. Phần lớn đồ hỏng vì cất sai cách, không phải vì dùng nhiều:
- Giặt khăn trải bàn, phông vải ngay sau tiệc, phơi thật khô rồi mới gấp. Vải ẩm cất vào thùng sẽ mốc và có mùi sau vài tháng.
- Cuộn dây cờ quanh một tấm bìa cứng để không rối.
- Cuộn đèn dây theo hình số tám quanh bàn tay, buộc bằng dây chun; tháo pin nếu là loại dùng pin.
- Đựng chữ gỗ, số gỗ trong hộp có ngăn hoặc túi vải riêng.
- Để tất cả trong một thùng có nắp, dán một tờ danh sách đồ bên trong nắp thùng để biết thiếu gì.
- Cất ở chỗ khô, cao, tránh nóc tủ sát mái tôn nóng.
Mỗi lần dùng xong, kiểm lại danh sách trước khi đóng thùng. Món nào hỏng thì sửa hoặc thay ngay, đừng để đến tiệc sau mới phát hiện. Dây đèn đứt một đoạn, cờ bung chỉ, chữ gỗ gãy chân đều sửa được trong mười phút nếu làm ngay hôm sau, còn để đến năm sau thì người ta thường mua mới.
Tủ đồ trang trí chung với hàng xóm, lớp học
Một gia đình chỉ dùng đồ trang trí vài lần mỗi năm. Dùng chung trong một nhóm thì mỗi món được dùng nhiều hơn và không nhà nào phải mua đủ cả bộ:
- Mỗi nhà góp một hai món sẵn có: dây đèn, phông vải, bộ chữ, lọ thuỷ tinh.
- Một người giữ thùng, ghi sổ mượn trả: ngày mượn, tên nhà, món gì, ngày trả.
- Quy định đơn giản: trả sạch, khô, đủ món; hỏng thì báo, cả nhóm cùng quyết sửa hay thay.
- Với lớp học, thùng đồ có thể để ở trường nếu giáo viên đồng ý, dùng cho sinh nhật chung theo tháng.
- Với chung cư, hỏi ban quản lý có chỗ cất trong phòng sinh hoạt cộng đồng không.
Lỗi hay gặp là không ai giữ sổ, đồ đi một vòng rồi không về. Một tờ giấy dán trong nắp thùng, ghi tay là đủ, không cần ứng dụng hay bảng tính.
Lỗi thứ hai là thùng đồ chung toàn món không ai muốn: những thứ cũ nhà nào cũng định bỏ thì góp vào. Trước khi nhận, hỏi món ấy có còn đẹp, còn dùng được không; một thùng ít đồ mà món nào cũng tốt thì được mượn nhiều hơn một thùng đầy đồ cũ.
Câu hỏi thường gặp
Bóng bay phân huỷ sinh học có thay được bóng bay thường không?
Bóng được quảng cáo phân huỷ sinh học vẫn cần thời gian dài và điều kiện phù hợp mới phân huỷ, mảnh vụn vẫn nguy hiểm cho trẻ nhỏ và động vật. Nếu dùng, chỉ dùng trong nhà, gom đủ sau tiệc, không thả lên trời.
Trẻ con thích bóng bay, bỏ hẳn có làm con buồn không?
Có thể lúc đầu. Nhiều nhà giữ lại một hai quả bóng cho con chơi, bỏ cổng bóng và chùm bóng lớn. Cho con tự xếp chữ tên, tự treo cờ cũng là cách làm con thấy tiệc là của mình.
Tự may cờ đuôi nheo bằng vải có khó không?
Không khó. Cắt vải thành hình tam giác, gấp mép nếu muốn bền, khâu hoặc dán vào một sợi dây dài. Vải cũ, áo cũ, vải vụn từ tiệm may đều dùng được; không cần máy may nếu bạn kiên nhẫn khâu tay.
Đèn dây dùng pin hay dùng điện tốt hơn?
Dùng điện tiện cho tiệc trong nhà gần ổ cắm. Dùng pin hợp với chỗ không có ổ, nên chọn loại pin sạc hoặc cổng sạc để không phải thay pin dùng một lần mỗi lần dùng.
Khai trương mà không có lẵng hoa, cổng bóng có bị coi là kém sang không?
Cửa hàng gọn gàng, có cây xanh, ánh sáng ấm và chủ quán niềm nở thường được nhớ hơn cổng bóng. Lẵng hoa là do khách tặng, cứ nhận vui vẻ, sau đó tháo hoa cắm lại cho đẹp quán.
Đồ trang trí dùng lại có tốn kém hơn không?
Lần đầu có thể tốn hơn một bộ bóng bay, nhưng dùng từ lần thứ hai thì gần như không mất thêm, chỉ mua hoa tươi. Tự may từ vải cũ hoặc mượn trong tủ đồ chung thì chi phí còn thấp hơn.