Dầu gội và sữa tắm refill nên mua theo kiểu thử chai nhỏ trước: ngửi và xoa thử ở cửa hàng, đong khoảng hai ba trăm mililít, dùng một hai tuần, hợp thì mới đong nhiều; đựng trong chai có vòi bơm và dùng hết trong khoảng vài tháng. Đây là nhóm hàng kén người nhất trong cửa hàng refill vì hợp tóc, hợp da là chuyện riêng của từng người, và người bán dù nhiệt tình đến đâu cũng không đoán thay bạn được.
Phần dưới nói vì sao nên thử nhỏ, cách thử ngay tại quầy và ở nhà, bảng gợi ý theo loại tóc và da, hạn dùng sau khi chiết và dấu hiệu hỏng, cách giữ chai sạch trong phòng tắm ẩm, lựa chọn xà phòng cục, dầu gội dạng bánh, và điều cần cẩn thận với trẻ nhỏ, người da nhạy cảm.
Vì sao dầu gội, sữa tắm nên thử nhỏ trước
Nước giặt không hợp thì giặt lại; dầu gội không hợp thì da đầu ngứa, tóc khô xơ cả tuần. Hàng chăm sóc cơ thể tiếp xúc trực tiếp với da, nên phản ứng của mỗi người khác nhau rất xa. Người này khen một loại dầu gội thảo mộc mượt tóc, người khác dùng cùng loại thì gàu nhiều hơn.
Hàng refill lại thường không có chai dùng thử đóng sẵn như ở quầy mỹ phẩm, và nhiều loại do cơ sở nhỏ sản xuất, công thức ít chất bảo quản hơn. Ưu điểm là mùi nhẹ hơn, thành phần ngắn hơn ở một số loại; nhược điểm là để lâu dễ hỏng hơn và khó so sánh với loại bạn đang dùng.
Vì vậy cách an toàn là thử lượng nhỏ, theo dõi đủ lâu, rồi mới đong nhiều. Một chai nhỏ chừng hai ba trăm mililít thường đủ cho một người gội khoảng hai tuần, đủ để biết hợp hay không mà không phí nhiều nếu phải bỏ dở giữa chừng.
Điều này cũng đúng với chuyện mùi. Mùi thơm ngửi ở cửa hàng vài giây rất khác mùi phải sống cùng mỗi sáng trong phòng tắm kín. Có loại thơm dễ chịu lúc đầu nhưng sau một tuần thành ngột ngạt, nhất là với người hay đau đầu. Chai nhỏ cho bạn quyền đổi ý mà không áy náy vì đã lỡ mua nhiều.
Thử ngay tại cửa hàng trước khi đong
Mất chừng năm phút, nhưng loại được những món chắc chắn không hợp với bạn.
- Hỏi người bán bảng thành phần hoặc ảnh nhãn gốc can hàng; để ý các thành phần bạn từng bị kích ứng.
- Ngửi chai thử hoặc mở nắp thùng: mùi có quá nồng không, có mùi chua, mùi lạ không.
- Xoa một ít lên mu bàn tay hoặc cổ tay, chờ vài phút, xem có đỏ, rát không.
- Cảm nhận độ đặc và độ bọt khi xoa với chút nước; quá lỏng có thể là loại pha loãng nhiều.
- Hỏi loại đó dành cho tóc dầu, tóc khô hay mọi loại tóc; có dùng cho trẻ em được không.
- Hỏi ngày nhập hàng và nên dùng hết trong bao lâu sau khi đong.
- Nếu ổn, đong chai nhỏ, ghi tên, ngày đong lên chai.
Thử ở mu bàn tay chỉ loại được phản ứng mạnh, không thay được việc dùng thật trên da đầu. Vẫn cần bước thử ở nhà phía dưới.
Nếu cửa hàng không có chai thử và không cho mở thùng ngửi, bạn vẫn có thể đong lượng rất nhỏ, chừng một trăm mililít, vào một chai du lịch cũ. Tốn thêm chút công cân bì nhưng đổi lại không phải đem về cả chai lớn rồi bỏ dở.
Tuần đầu dùng ở nhà: theo dõi những gì
Dùng loại mới liên tục khoảng một hai tuần, không đổi qua lại với loại cũ, để thấy rõ tác động. Ghi nhanh vào điện thoại mấy điểm sau.
- Da đầu: có ngứa, đỏ, bong vảy nhiều hơn trước không.
- Tóc sau khi khô: mềm, xơ, bết hay rối hơn bình thường.
- Lượng dùng mỗi lần: cần bao nhiêu lần bơm để đủ bọt, so với loại cũ.
- Da người sau khi tắm: căng khô, mẩn ngứa ở lưng, cánh tay không.
- Mùi sau khi gội: còn thơm dễ chịu hay có mùi lạ khi tóc ẩm.
- Hàng trong chai: có đổi màu, tách lớp, đổi mùi sau vài ngày ở phòng tắm không.
Nếu có dấu hiệu kích ứng rõ như ngứa nhiều, nổi mẩn, rát, ngưng dùng và quay lại loại cũ; kéo dài thì gặp bác sĩ da liễu. Nếu chỉ là tóc hơi khô, có thể thử thêm dầu xả trước khi kết luận.
Gợi ý theo loại tóc và da
Bảng không thay lời khuyên của bác sĩ; nó chỉ giúp bạn biết cần hỏi người bán điều gì.
| Tình trạng | Để ý khi chọn | Câu nên hỏi người bán |
|---|---|---|
| Tóc dầu, da đầu nhanh bết | Loại làm sạch nhẹ, ít dưỡng | Loại này có thêm dầu dưỡng không? |
| Tóc khô, nhuộm, uốn | Loại có dưỡng, dùng kèm dầu xả | Có dầu xả cùng dòng để đong kèm không? |
| Da đầu dễ ngứa, có gàu | Thử rất ít, tránh mùi quá nồng | Loại nào ít hương liệu nhất? |
| Da người khô, mùa lạnh | Sữa tắm dịu, dùng ít | Loại này có làm khô da khi dùng hằng ngày không? |
| Da dễ dị ứng, từng bị chàm | Hỏi bác sĩ trước, giữ loại quen | Có bảng thành phần đầy đủ để mang đi hỏi bác sĩ không? |
| Trẻ em | Chỉ dùng loại ghi rõ dùng cho trẻ | Loại này có dành cho trẻ em không, từ mấy tuổi? |
Chụp ảnh bảng thành phần lưu trong điện thoại cho từng loại bạn đang dùng. Khi đi khám da hay đổi loại, ảnh đó giúp so sánh nhanh hơn nhiều so với trí nhớ.
Hạn dùng sau khi đong và dấu hiệu hàng đã hỏng
Không có con số chung cho mọi loại. Hạn dùng tuỳ công thức và chất bảo quản. Hỏi người bán; nếu họ không rõ, coi như nên dùng hết trong khoảng hai ba tháng và đong lượng tương ứng.
Đổi mùi. Mùi chua, mùi ôi dầu, mùi khác hẳn lúc mới mua là dấu hiệu rõ nhất. Bỏ phần còn lại, rửa chai, đừng cố dùng nốt.
Đổi màu, tách lớp. Một lớp nước nổi lên trên, phần dưới đặc lại, hoặc màu sẫm đi. Lắc vẫn không đều lại thì ngưng dùng.
Có đốm, có màng. Đốm đen quanh miệng chai hay màng nổi trên mặt là dấu hiệu nấm mốc. Bỏ cả hàng, rửa và khử khuẩn chai hoặc thay chai.
Da phản ứng khác trước. Một loại đang dùng tốt bỗng gây ngứa sau vài tháng có thể do hàng đã biến chất. Đong mẻ mới thử lại trước khi đổ lỗi cho da.
Mẻ mới khác mẻ cũ. Cùng tên hàng nhưng nhà cung cấp đổi lô, đổi công thức, độ đặc và mùi có thể khác. Nếu thấy lạ, hỏi người bán có đổi nguồn hàng không trước khi đong nhiều.
Giữ chai sạch trong phòng tắm ẩm
Phòng tắm là nơi nóng ẩm, chỗ dễ làm hàng chiết lẻ hỏng nhanh nhất. Vài thói quen nhỏ giúp kéo dài tuổi của từng chai.
- Dùng chai có vòi bơm thay vì nắp bật hay nắp vặn; tay ướt không chạm vào hàng bên trong.
- Không cho nước vào chai để "lắc lấy nốt" khi hàng còn nhiều; nước lã là đường cho vi sinh vật vào.
- Không đổ hàng mới chồng lên đáy hàng cũ; dùng hết, rửa, phơi khô chai rồi mới đong tiếp.
- Đặt chai trên kệ cao, xa vòi sen, không để dưới sàn đọng nước.
- Chia chai: chai lớn để trong tủ khô, chai nhỏ trong nhà tắm dùng hằng tuần.
- Lau đầu vòi bơm mỗi tuần, nơi hay đóng cặn và bám nước.
Cách chia chai lớn và chai nhỏ đặc biệt hợp với nhà đông người: chai trong nhà tắm hết nhanh, ít thời gian cho hàng hỏng, còn chai lớn trong tủ được giữ kín, mát.
Xà phòng cục và dầu gội dạng bánh: lựa chọn không cần chai
Nhiều cửa hàng refill bán xà phòng cục và dầu gội dạng bánh không bao bì, gói giấy hoặc để trần. Ưu điểm rõ: không cần vỏ, không lo rò rỉ khi đi du lịch, một bánh dùng được khá lâu nếu để ráo. Với nhiều gia đình, đổi sữa tắm sang xà phòng cục là bước bớt chai nhựa dễ nhất.
Mặt trái cũng có. Xà phòng cục để trong khay đọng nước sẽ nhũn và hao rất nhanh; cần khay có lỗ thoát nước hoặc túi lưới treo. Dầu gội bánh cần vài tuần để tóc quen, có người thấy tóc khô, có người thấy bết trong giai đoạn đầu; không phải ai cũng hợp. Bánh xà phòng dùng chung trong nhà đông người cũng khiến một số người ngại.
Cách thử hợp lý: mua một bánh nhỏ, dùng song song cho một người trong nhà, theo dõi vài tuần. Hợp thì mở rộng, không hợp thì quay lại dầu gội chai refill. Không có lựa chọn nào đúng cho mọi người, và quay lại loại cũ không phải là bỏ cuộc.
Áp vào nhà mình: chuyển dần từng người, không bắt cả nhà đổi một lúc
Giả định nhà chị Thu có bốn người: chị tóc nhuộm, chồng tóc dầu, con gái mười tuổi, bà nội da khô. Bốn người bốn kiểu da, nếu chị đong một can dầu gội lớn cho cả nhà thì gần như chắc có người không hợp. Chị làm theo thứ tự khác.
Tháng đầu, chị chỉ đổi sữa tắm của hai vợ chồng sang một loại refill, giữ nguyên đồ của bà và con. Tháng thứ hai, chồng chị thử dầu gội refill loại cho tóc dầu, đong chai hai trăm mililít. Chị thử dầu gội có dưỡng cho tóc nhuộm, thấy tóc khô hơn nên quay lại loại cũ, nhưng vẫn mua chai lớn của loại cũ để giảm số chai nhỏ. Con gái dùng loại dành cho trẻ em mà người bán xác nhận rõ. Bà nội thì giữ nguyên loại quen dùng, cả nhà không ép.
Sau ba tháng, phòng tắm nhà chị còn hai chai đóng sẵn thay vì năm, và không ai phải chịu ngứa ngáy để "sống xanh". Bạn có thể làm tương tự: bắt đầu với người ít kén da nhất trong nhà, món ít rủi ro nhất là sữa tắm, và tôn trọng người muốn giữ loại quen.
Câu hỏi thường gặp
Dầu gội refill có tốt bằng dầu gội đóng chai không?
Không có câu trả lời chung vì chất lượng phụ thuộc loại hàng cụ thể và cách cửa hàng bảo quản. Thử chai nhỏ trong một hai tuần, theo dõi da đầu và tóc, là cách đánh giá thực tế nhất.
Mỗi lần nên đong bao nhiêu dầu gội refill?
Lần đầu chỉ nên đong hai ba trăm mililít để thử. Khi đã hợp, đong đủ dùng khoảng một hai tháng, đừng đong quá nhiều vì hàng ít chất bảo quản dễ hỏng nếu để lâu.
Dầu gội refill bị tách lớp có dùng được không?
Tách lớp nhẹ, lắc lên đều lại và mùi bình thường thì vẫn dùng được. Nếu lắc không đều lại, đổi màu hoặc có mùi chua thì nên bỏ, rửa sạch chai trước khi đong mẻ mới.
Trẻ em có dùng dầu gội refill được không?
Chỉ dùng loại người bán xác nhận dành cho trẻ em, có thành phần rõ ràng. Với trẻ nhỏ hoặc da hay mẩn ngứa, hỏi bác sĩ trước và giữ loại bé đang dùng ổn định.
Có nên dùng chai thuỷ tinh đựng sữa tắm trong nhà tắm không?
Không nên vì sàn nhà tắm trơn, chai rơi vỡ dễ gây đứt chân. Dùng chai nhựa có vòi bơm hoặc chai nhôm, để thuỷ tinh cho chai dự trữ trong tủ khô.
Xà phòng cục có vệ sinh khi cả nhà dùng chung không?
Xà phòng cục để ráo trên khay thoát nước thường không phải vấn đề với người khoẻ mạnh. Nhà nào ngại thì mỗi người một bánh nhỏ, hoặc giữ sữa tắm chai cho người cần.