Một bộ chai bơm tốt có thể dùng lại nhiều năm cho sữa tắm, dầu gội và nước rửa tay; điều quan trọng là rửa và để khô vòi bơm giữa hai lần đổ, không đổ chồng sản phẩm mới lên phần cũ. Đổ chồng là cách nhanh nhất để chai có mùi lạ, đục và đóng nhớt ở đáy.
Phần dưới bàn về chọn chất liệu chai cho phòng tắm trơn, quy trình rửa chai và vòi bơm, phân biệt chai khi tất cả trông giống nhau, khi nào không nên dùng lại chai, và cách lưu ý riêng khi nhà có trẻ nhỏ và người lớn tuổi. Mua hàng ở đâu là chuyện của mục khác; ở đây chỉ nói chuyện chai trên kệ nhà bạn.
Chọn chất liệu chai cho phòng tắm
Chai thuỷ tinh màu hổ phách trông đẹp trên mạng, nhưng phòng tắm nhà bạn có sàn trơn và có trẻ con. Cân nhắc theo bảng dưới.
| Chất liệu | Ưu điểm | Nhược điểm | Hợp với |
|---|---|---|---|
| Thuỷ tinh mỏng | Dễ rửa, không ám mùi, nhìn thấy mức còn | Vỡ khi rơi trên sàn gạch, mảnh sắc | Kệ cao, nhà không có trẻ nhỏ |
| Thuỷ tinh dày có bọc silicone | Bớt nguy cơ vỡ, cầm chắc tay | Nặng, bọc đọng nước nếu không tháo ra lau | Bồn rửa tay, nơi ít bị rơi |
| Nhựa cứng dày tái sử dụng | Nhẹ, không vỡ, rẻ | Có thể ám mùi, trầy xước giữ cặn | Nhà có trẻ, khu vực tắm vòi sen |
| Nhôm, thép không gỉ | Bền, không vỡ | Không nhìn thấy mức còn, cần lớp lót tránh phản ứng với một số sản phẩm | Người thích ít đồ, dùng lâu năm |
| Chai nhựa của sản phẩm cũ | Không phải mua thêm | Vòi bơm có lò xo kim loại dễ gỉ, khó tháo rửa | Bắt đầu thử trước khi đầu tư |
Bắt đầu bằng việc giữ lại vài chai đẹp nhất của sản phẩm bạn đang dùng. Đừng mua bộ chai mới khi chai cũ còn dùng được; chai mới cũng là thêm đồ, và "xanh" không có nghĩa là mua thêm cho đồng bộ.
Rửa chai và vòi bơm giữa hai lần đổ
Vòi bơm có ống hút, lò xo và van bi nhỏ, là nơi cặn sản phẩm và nước đọng lại. Mỗi lần chai sắp hết:
- Dùng hết sản phẩm cũ, kể cả phần ở đáy. Đừng đổ thêm khi còn một phần ba.
- Tháo vòi bơm ra, ngâm phần ống hút vào cốc nước ấm, bơm nhiều lần cho nước chảy qua đến khi nước ra trong và không còn bọt.
- Rửa thân chai bằng nước ấm và vài giọt nước rửa chén, dùng cọ rửa chai cán dài để chạm đáy. Xả thật kỹ nhiều lần.
- Úp ngược chai lên giá phơi bát, để khô tự nhiên một đến hai ngày. Vòi bơm đặt nằm trên khăn sạch, bơm khô vài lần cho hết nước trong ống.
- Chỉ đổ sản phẩm mới khi chai và vòi đã khô hoàn toàn. Nước còn đọng làm loãng sản phẩm và tạo điều kiện cho vi sinh vật phát triển.
- Ghi ngày đổ lên một mẩu băng dính dán đáy chai. Sau vài lần, bạn sẽ biết một chai dùng bao lâu.
Có hai bộ chai để luân phiên là cách nhiều nhà dùng: bộ này đang dùng thì bộ kia rửa và phơi. Chi phí ban đầu nhiều hơn một chút, nhưng không bao giờ phải đổ vào chai còn ướt.
Phân biệt chai khi mọi chai trông giống nhau
Bộ chai đồng màu trông gọn gàng, nhưng đổ dầu gội lên người hay bơm sữa tắm lên tóc là chuyện thường ngày ở những nhà mới đổi. Vài cách phân biệt không cần in chữ:
- Mỗi loại một hình dáng chai: chai tròn cho dầu gội, chai vuông cho sữa tắm, chai thấp cho nước rửa tay.
- Buộc một sợi dây màu ở cổ chai: xanh cho dầu gội, đỏ cho dầu xả. Người lớn tuổi mắt kém cũng phân biệt được.
- Viết tên bằng bút sơn trực tiếp lên thân chai, hoặc dán băng dính giấy rồi viết bằng bút bi.
- Đặt cố định vị trí: dầu gội bên trái, dầu xả ở giữa, sữa tắm bên phải. Cả nhà biết quy ước.
- Chai chứa dung dịch tẩy rửa tự pha tuyệt đối không dùng cùng kiểu chai với chai sữa tắm, và không đặt trong khu tắm.
Nhà anh Phúc có ông bà ở cùng. Sau lần bà nhầm dầu xả với sữa tắm, anh đổi thành ba chai ba hình dáng khác nhau và buộc dây màu. Không ai nhầm nữa, và anh không cần mua thêm gì.
Khi nào không nên dùng lại chai
Chai từng chứa hoá chất tẩy rửa mạnh. Chai nước tẩy bồn cầu, nước thông cống, javel không được dùng lại cho sản phẩm tắm gội, dù đã rửa kỹ. Tồn dư nhỏ trong vòi bơm có thể gây kích ứng da.
Chai có mùi lạ không mất. Sau khi rửa nước ấm và phơi khô mà vẫn có mùi chua hoặc ẩm mốc, bỏ vào nhóm tái chế theo chất liệu.
Có đốm đen bên trong ống bơm. Mốc trong ống hút rất khó rửa. Thay vòi bơm mới hoặc bỏ cả chai.
Thuỷ tinh có vết nứt hay mẻ miệng. Vết nứt có thể vỡ khi bạn bơm hoặc rửa. Bỏ ngay, bọc mảnh vỡ cẩn thận trước khi cho vào túi rác.
Sản phẩm cho trẻ sơ sinh. Với đồ dùng cho trẻ sơ sinh, nhiều gia đình chọn giữ chai gốc theo hướng dẫn sản phẩm để dễ đối chiếu thành phần và hạn dùng. Đó là lựa chọn hợp lý.
Đổ chồng hay rửa trước: vì sao chai bị đục, có mùi
Bảng này giải thích các hiện tượng hay gặp ở chai dùng lại và cách sửa.
| Hiện tượng | Nguyên nhân thường gặp | Cách sửa |
|---|---|---|
| Lớp nhớt ở đáy chai | Đổ chồng nhiều lần, phần cũ đã biến chất | Đổ bỏ hết, rửa kỹ, phơi khô hẳn |
| Sản phẩm loãng ra | Đổ vào chai còn ướt, nước lẫn vào | Phơi khô hoàn toàn trước khi đổ |
| Vòi bơm kẹt, không lên | Sản phẩm đặc khô lại trong van | Ngâm vòi trong nước ấm, bơm nhiều lần |
| Mùi chua | Vi sinh vật phát triển trong sản phẩm ít chất bảo quản | Bỏ sản phẩm, rửa và phơi khô chai, đổ lượng ít hơn để dùng hết nhanh |
| Vòi bơm gỉ ở lò xo | Lò xo kim loại tiếp xúc nước lâu | Thay vòi bơm, chọn vòi bơm có lò xo bên ngoài ống |
Sản phẩm tự làm hoặc sản phẩm ghi "ít chất bảo quản" dễ hỏng hơn khi đổ ra chai khác. Đổ ra lượng đủ dùng trong vài tuần, phần còn lại để trong bao bì gốc đậy kín, nơi khô mát.
Chai bơm tạo bọt cho nước rửa tay: pha loãng cho đúng
Vòi bơm tạo bọt trộn không khí vào dung dịch loãng, nên một chai nước rửa tay đặc có thể dùng lâu hơn nhiều. Nhưng dung dịch đã pha loãng thì cũng hỏng nhanh hơn. Làm theo các bước:
- Chỉ dùng vòi bơm tạo bọt cho xà phòng lỏng hoặc nước rửa tay, không dùng cho dầu gội đặc hay sữa tắm có hạt.
- Tỷ lệ tham khảo: khoảng một phần xà phòng lỏng với bốn phần nước đun sôi để nguội. Đây là tỷ lệ giả định để bắt đầu; xà phòng đặc hơn thì thêm nước, bọt quá loãng thì bớt nước.
- Đổ nước vào trước, rồi mới đổ xà phòng, lắc nhẹ. Đổ xà phòng trước rồi đổ nước sẽ tạo bọt đầy chai.
- Chỉ pha lượng dùng trong khoảng một hai tuần. Dung dịch loãng có ít chất bảo quản hơn, để lâu dễ có mùi.
- Mỗi lần hết, rửa chai và vòi tạo bọt bằng nước ấm, phơi khô rồi mới pha mẻ mới.
- Chai nước rửa tay để ở bồn rửa mặt, không để trong khu tắm.
Cách này cũng áp dụng được với chai rửa tay đặt ở bếp. Rửa tay bằng bọt vẫn cần xoa đủ lâu, chừng hai mươi giây, và xả sạch dưới vòi; bọt nhiều không có nghĩa là sạch hơn.
Chai hết đời: tách vòi bơm và phân loại
Một chai bơm dùng lại rồi cũng tới lúc phải bỏ: thuỷ tinh mẻ miệng, nhựa ám mùi, vòi bơm kẹt không sửa được. Cách bỏ quyết định chai đó có được tái chế hay không. Vòi bơm là phần khó nhất: thân nhựa, lò xo kim loại, van bi nhỏ, nhiều loại nhựa lẫn nhau. Hầu hết cơ sở thu mua không nhận vòi bơm, nên tháo ra bỏ vào nhóm rác còn lại.
Thân chai nhựa thì rửa sạch, để khô, bóc phần giấy dán nếu bóc được, cho vào nhóm tái chế hoặc gom bán ve chai cùng chai nhựa khác. Chai thuỷ tinh nguyên vẹn có thể bán cho cơ sở thu mua hoặc để dành đựng hạt, gia vị trong bếp. Chai thuỷ tinh vỡ thì bọc nhiều lớp giấy báo cũ hoặc cho vào hộp giấy, dán kín, ghi chữ "thuỷ tinh vỡ" lên ngoài để người thu gom biết.
Quy định phân loại rác sinh hoạt tại nguồn theo Luật Bảo vệ môi trường 2020 đang được triển khai khác nhau giữa các địa phương. Để biết nhóm tái chế ở chỗ bạn gom ngày nào, bỏ ở đâu, hỏi ban quản lý chung cư hoặc UBND cấp xã nơi bạn ở.
Áp vào nhà bạn: kiểm kê kệ phòng tắm trong mười phút
Trước khi đổi sang chai dùng lại, nhìn một lượt kệ phòng tắm và trả lời:
- Có bao nhiêu chai đang dùng dở? Đếm hết, kể cả chai trong tủ dưới bồn rửa.
- Món nào cả nhà dùng nhiều nhất? Đó là món đáng đổi sang chai dùng lại trước, vì phải mua thường xuyên nhất.
- Món nào dùng ít, một năm mới hết một chai? Giữ nguyên chai gốc, không cần chiết.
- Chai nào của sản phẩm cũ có vòi bơm tốt, tháo được, đáng giữ lại?
- Kệ có chỗ để chai khô ráo, không bị vòi sen xối vào không? Nếu không, chai thuỷ tinh không phải lựa chọn tốt.
- Ai trong nhà cần chai dễ nhận biết hơn?
Nhà nhiều người thường chỉ cần ba chai bơm: nước rửa tay, sữa tắm, dầu gội. Những món khác giữ chai gốc đến khi hết. Đổi ít nhưng dùng đều thì bền hơn đổi một lượt mười chai rồi bỏ dở.
Câu hỏi thường gặp
Có cần rửa chai trước mỗi lần đổ thêm sữa tắm không?
Nên rửa và phơi khô mỗi lần chai gần hết, thay vì đổ chồng sản phẩm mới lên phần cũ. Đổ chồng nhiều lần dễ làm sản phẩm loãng, có mùi và đóng nhớt ở đáy chai.
Chai thuỷ tinh có an toàn trong phòng tắm không?
Thuỷ tinh mỏng dễ vỡ trên sàn gạch trơn và mảnh vỡ sắc. Nếu nhà có trẻ nhỏ hoặc người lớn tuổi, chọn chai thuỷ tinh dày có bọc silicone hoặc chai nhựa cứng dùng lâu và đặt ở kệ xa khu vực vòi sen.
Vòi bơm bị mốc đen bên trong thì làm sao?
Mốc trong ống hút và van rất khó làm sạch hoàn toàn. Thay vòi bơm mới hoặc bỏ cả chai. Sau đó luôn tháo vòi ra rửa và để khô hoàn toàn trước khi lắp lại.
Có dùng lại chai nước tẩy rửa để đựng sữa tắm được không?
Không nên. Chai từng chứa chất tẩy mạnh có thể còn tồn dư trong vòi bơm và gây kích ứng da. Ngược lại, chai sữa tắm cũng không nên dùng đựng dung dịch tẩy rửa vì dễ gây nhầm lẫn.
Làm sao để người lớn tuổi không nhầm chai trong phòng tắm?
Dùng hình dáng chai khác nhau, buộc dây màu ở cổ chai và đặt mỗi chai ở vị trí cố định. Cách này dễ nhận ra hơn chữ viết nhỏ, và không cần mua thêm đồ.