ThanThien.comThân Thiện
Phân loại rác và tái chế tại nhà

Đồ điện tử cũ trong nhà: sửa, bán lại, cho tặng hay giao điểm thu hồi

Ngăn kéo đầy điện thoại cũ, sạc hỏng, quạt chết máy: cách quyết món nào sửa, món nào bán, món nào cho, xoá dữ liệu trước khi đi và giao đồ hỏng đúng chỗ.

Two Vietnamese siblings empty a drawer of tangled cables, old phones and a broken desk fan onto a wooden floor, top-down view, afternoon daylight through blinds, soft grey tones

Với đồ điện tử cũ, hãy đi theo thứ tự: còn dùng được thì dùng tiếp hoặc sửa; không cần nữa nhưng còn chạy thì bán lại hoặc cho tặng; hỏng hẳn thì tháo pin để riêng và giao cho người thu mua phế liệu điện tử hoặc điểm thu hồi. Trước khi rời tay, máy nào có dữ liệu cá nhân phải được xoá sạch.

Phần lớn gia đình có một ngăn kéo "để đó tính sau" chứa điện thoại đời cũ, sạc không rõ của máy nào, tai nghe đứt một bên, bộ phát wifi thay ra từ năm nào. Bài này giúp bạn dọn ngăn kéo ấy trong một buổi, quyết từng món mà không tiếc, không phiền.

Dọn ngăn kéo đồ điện tử trong một buổi chiều

Làm một lần cho triệt để, rồi giữ một nguyên tắc để nó không đầy lại:

  1. Đổ tất cả ra một tấm khăn trên sàn. Cả những thứ trong hộp giấy cũ, túi xách cũ, ngăn bàn làm việc. Nhìn cả đống một lúc mới biết mình đang giữ bao nhiêu.
  2. Ghép đôi sạc và máy. Cắm thử từng sạc vào máy đang dùng. Sạc nào không khớp máy nào trong nhà, hoặc cắm không lên, để sang một bên.
  3. Thử nguồn từng món. Cái nào còn lên nguồn thì vào nhóm "còn chạy", cái nào không thì vào nhóm "hỏng".
  4. Tháo pin rời khỏi đồ hỏng nếu tháo được bằng tay. Điều khiển, đồ chơi, đồng hồ, chuột không dây. Pin vào hộp rác nguy hại.
  5. Chia bốn đống: giữ dùng, sửa, bán hoặc cho, giao đi. Đống "giữ dùng" phải có lý do cụ thể, như sạc dự phòng cho máy đang dùng; "để phòng khi" không phải lý do.
  6. Cất phần giữ lại vào một hộp có ghi nhãn tay, phần còn lại ra khỏi nhà trong tuần. Đặt lịch cụ thể, không thì đống "giao đi" sẽ lặng lẽ quay lại ngăn kéo.

Nguyên tắc giữ cho gọn về sau: mua máy mới thì máy cũ phải có hướng đi trong vòng một tháng. Máy cũ để lâu thì pin chai, mất giá, và cuối cùng thành rác.

Sửa, bán, cho hay giao đi: quyết theo tình trạng

Không có quy tắc tuyệt đối, nhưng bảng sau giúp quyết nhanh cho phần lớn đồ trong nhà:

Tình trạngVí dụHướng đi hợp lý
Hỏng một bộ phận rẻ, phổ biếnQuạt đứt dây, nồi cơm hỏng rơ le, đèn bàn hỏng công tắcSửa ở tiệm điện gần nhà; thường đáng hơn mua mới
Còn chạy tốt nhưng nhà không dùngĐiện thoại đời trước, máy tính bảng, loaBán lại hoặc cho người cần
Chạy được nhưng chậm, cũLaptop cũ, điện thoại pin chaiThay pin, cài lại máy rồi cho người chỉ cần dùng cơ bản
Hỏng màn hình, mainboard, chi phí sửa gần bằng mua mớiTivi cũ hỏng bo, điện thoại vỡ nátBán xác cho tiệm sửa hoặc người thu mua đồ điện tử
Đồ nhỏ hỏng hẳnTai nghe, chuột, sạc, cáp, máy cạo râuGom một túi, giao người thu mua phế liệu hoặc điểm thu hồi
Đồ to hỏng hẳnTủ lạnh, máy giặt, điều hoàHỏi người thu mua có nhận tận nhà; khi mua máy mới, hỏi cửa hàng có thu lại máy cũ không

Trước khi mang đi sửa, hỏi giá sửa trước và hỏi luôn máy còn dùng được thêm bao lâu. Nếu thợ ngập ngừng ở câu thứ hai, đó thường là lúc nên cân nhắc thay.

Xoá dữ liệu trước khi đồ rời tay: danh sách kiểm

Điện thoại, máy tính, ổ cứng, thẻ nhớ, cả camera và bộ phát wifi đều có thể còn thông tin của nhà bạn. Trước khi bán, cho hay giao đi:

  • Sao lưu ảnh, danh bạ, tin nhắn quan trọng sang máy mới hoặc ổ lưu trữ của gia đình. Kiểm tra lại bản sao lưu có mở được không.
  • Đăng xuất mọi tài khoản trên máy: tài khoản hệ điều hành, thư điện tử, mạng xã hội, ngân hàng, ví điện tử. Với điện thoại, tắt tính năng khoá chống trộm gắn với tài khoản, nếu không người nhận sẽ không dùng được máy.
  • Gỡ máy khỏi danh sách thiết bị tin cậy trong các ứng dụng ngân hàng và tài khoản trực tuyến.
  • Khôi phục cài đặt gốc từ trong phần cài đặt của máy, không chỉ xoá ảnh bằng tay.
  • Tháo thẻ SIM và thẻ nhớ. Thẻ nhớ cũ nếu không cho kèm thì cắt đôi trước khi bỏ.
  • Với máy tính cũ có ổ cứng hỏng không mở lên được, tháo ổ cứng ra giữ lại hoặc khoan thủng vài lỗ trước khi bỏ; người thu mua vẫn nhận phần máy còn lại.
  • Bộ phát wifi, camera, đầu thu: khôi phục cài đặt gốc bằng nút reset để xoá mật khẩu mạng nhà bạn.

Mất mười lăm phút cho danh sách này đỡ được rất nhiều phiền phức về sau. Nhiều người chỉ xoá ảnh rồi bán máy, trong khi tài khoản thư và ứng dụng ngân hàng vẫn còn đăng nhập.

Cho tặng sao cho người nhận dùng được thật

Cho đồ điện tử cũ là cách tốt để kéo dài đời máy, nhưng cho một món hỏng ngầm hoặc thiếu sạc thì người nhận lại phải tự đi vứt hộ. Vài điều nhà mình học được sau nhiều lần cho:

Thử máy trước và nói thật tình trạng. "Máy chạy tốt nhưng pin chỉ được nửa ngày" là thông tin người nhận cần biết để quyết có lấy hay không.

Cho kèm sạc, cáp đúng loại. Một chiếc điện thoại không có sạc phù hợp với nhiều người là chiếc điện thoại không dùng được.

Cài lại sạch, để máy ở trạng thái như mới mở hộp. Không để lại ứng dụng, tài khoản của nhà mình.

Hỏi người nhận trước. Ông bà ở quê có thể cần một chiếc điện thoại màn hình to chữ dễ đọc hơn là máy tính bảng; học sinh có thể cần laptop cũ để học trực tuyến hơn là loa.

Nơi nhận có thể là người thân, hàng xóm, nhóm cho tặng đồ cũ trong khu dân cư, hoặc các chương trình quyên góp máy tính cũ cho học sinh mà trường học hay đoàn thể địa phương thỉnh thoảng tổ chức. Hỏi trước xem họ nhận loại máy nào, tình trạng thế nào, để khỏi mang đến rồi bị từ chối.

Đồ hỏng hẳn: giao cho ai và lưu ý gì

Người thu mua phế liệu, tiệm sửa điện tử. Nhiều người thu mua nhận cả xác tivi, máy tính, điện thoại, quạt, nồi cơm hỏng để tháo lấy kim loại và linh kiện. Tiệm sửa chữa đôi khi nhận xác máy để lấy linh kiện thay thế.

Chương trình thu hồi của nhà sản xuất, cửa hàng bán lẻ. Một số hãng và cửa hàng có chương trình nhận lại máy cũ, có khi đổi lấy ưu đãi khi mua máy mới. Khi mua đồ mới, hỏi thẳng nhân viên bán hàng có nhận lại máy cũ không.

Ngày thu gom của địa phương. Có nơi tổ chức ngày thu gom rác điện tử định kỳ cùng với pin, bóng đèn. Hỏi ban quản lý, tổ dân phố hoặc UBND cấp xã.

Tách pin trước khi giao. Pin trong đồ hỏng là phần dễ gây cháy nhất khi bị ép hoặc tháo dỡ thô. Tháo được bằng tay thì tháo, không thì báo rõ cho người nhận biết máy còn pin bên trong.

Đừng tự tháo đập để lấy đồng, lấy vàng. Tự tháo tụ điện, màn hình, máy nén ở nhà vừa nguy hiểm vừa không đáng, và có thể làm phát tán bụi, khí độc. Để người làm nghề với dụng cụ phù hợp xử lý.

Không để đồ điện tử hỏng ngoài trời chờ mưa nắng. Đồ để ngoài trời bị gỉ, nước mưa ngấm vào có thể cuốn chất từ linh kiện ra đất. Cất trong nhà đến khi giao.

Bán lại đồ điện tử cũ: chuẩn bị gì để bán nhanh và đỡ mặc cả

Đồ điện tử còn chạy bán lại được, nhưng người mua đồ cũ rất kỹ tính. Vài việc nhỏ làm trước giúp bạn bán nhanh hơn:

  • Lau sạch vỏ, bàn phím, khe cắm; một chiếc máy sạch sẽ được trả giá khác hẳn máy bám bụi, dù bên trong y hệt.
  • Tìm lại hộp, sạc, cáp, hoá đơn hoặc phiếu bảo hành nếu còn. Đủ phụ kiện là lý do để người mua khỏi trừ tiền.
  • Chụp ảnh thật dưới ánh sáng tự nhiên, cả chỗ trầy xước. Ghi rõ đời máy, dung lượng, tình trạng pin, lỗi nếu có.
  • Hỏi giá ở hai ba tiệm thu mua đồ cũ hoặc xem tin rao cùng loại để biết khoảng giá, đừng đặt giá theo số tiền ngày xưa mua.
  • Gặp người mua ở chỗ đông người, nhận tiền đủ rồi mới giao máy, và chỉ giao sau khi đã xoá dữ liệu theo danh sách ở trên.
  • Nếu sau hai ba tuần không bán được, hạ giá hoặc chuyển sang cho tặng; máy cũ để thêm vài tháng chỉ mất giá thêm.

Với đồ giá trị thấp như tai nghe có dây, chuột, bàn phím cũ, công rao bán thường không đáng. Cho người quen hoặc gom vào túi giao đi nhanh hơn nhiều.

Áp vào nhà mình: giữ cho ngăn kéo không đầy lại

Sau buổi dọn đầu tiên, nhà chị Lan đặt ra ba luật nhỏ cho cả nhà và đến giờ vẫn giữ được:

Luật một vào một ra. Mua một món điện tử mới thì trong vòng một tháng món cũ phải được bán, cho hoặc giao đi. Ai mua thì người đó lo phần món cũ.

Một hộp cho cáp và sạc, không hơn. Hộp đầy nghĩa là đang giữ thừa; ghép đôi lại, cái nào không có máy đi kèm thì cho vào túi giao đi.

Sửa trước khi mua. Món nào hỏng, câu đầu tiên trong nhà là "sửa được không, hết bao nhiêu", chứ không phải "mua cái mới loại nào".

Ba luật này không tiết kiệm được nhiều tiền ngay, nhưng sau một năm ngăn kéo đồ điện tử của nhà chỉ còn một hộp nhỏ, và mỗi món trong đó đều đang dùng. Thêm một lợi ích ít ai để ý: đồ điện tử bán lại sớm, khi còn đời máy mới, thường được giá hơn hẳn so với để ba năm rồi mới bán.

Nếu nhà bạn có người lớn tuổi hay giữ đồ "phòng khi", đừng dọn hộ khi họ vắng nhà. Ngồi dọn cùng, để họ tự quyết món nào đi, món nào ở; đồ được chính chủ quyết thì ít khi quay lại ngăn kéo.

Câu hỏi thường gặp

Điện thoại cũ hỏng hẳn thì bỏ vào đâu?

Không bỏ vào thùng rác thường. Bạn có thể bán xác cho tiệm sửa điện thoại hoặc người thu mua đồ điện tử, hoặc giao điểm thu hồi của cửa hàng, nhà sản xuất hay đợt thu gom của địa phương. Trước đó tháo SIM, thẻ nhớ và khôi phục cài đặt gốc nếu máy còn lên được.

Khôi phục cài đặt gốc đã đủ xoá sạch dữ liệu chưa?

Với phần lớn điện thoại đời mới, khôi phục cài đặt gốc kết hợp với việc đăng xuất tài khoản trước là đủ cho nhu cầu gia đình. Nhớ tắt khoá chống trộm gắn với tài khoản, tháo SIM và thẻ nhớ. Máy tính có ổ cứng hỏng thì nên tháo ổ ra giữ lại.

Sạc và cáp hỏng có bán được không?

Nhiều người thu mua phế liệu nhận dây điện, cáp sạc vì có lõi đồng, thường tính theo cân cùng nhóm dây điện. Gom tất cả vào một túi riêng, đầy thì bán. Đừng tự tuốt vỏ dây ở nhà vì vừa mất công vừa dễ đứt tay.

Có nên sửa nồi cơm điện, quạt cũ không hay mua mới cho nhanh?

Những hỏng hóc phổ biến như đứt dây, hỏng công tắc, hỏng rơ le thường sửa nhanh và rẻ ở tiệm điện gần nhà. Hỏi giá sửa trước và hỏi máy còn dùng được thêm bao lâu; nếu chi phí gần bằng mua mới, lúc đó mới cân nhắc thay.

Cho laptop cũ cho học sinh cần chuẩn bị gì?

Sao lưu dữ liệu của nhà mình, đăng xuất mọi tài khoản, cài lại hệ điều hành sạch, kiểm tra pin và bàn phím, cho kèm sạc. Hỏi trước người nhận hoặc chương trình quyên góp xem họ cần máy cấu hình thế nào để không mang đến rồi bị từ chối.

Tủ lạnh, máy giặt hỏng to quá thì xử lý thế nào?

Hỏi người thu mua phế liệu có nhận tận nhà không, nhiều người có xe chở và tự tháo dỡ. Khi mua máy mới, hỏi cửa hàng có thu lại máy cũ khi giao hàng không. Đừng để máy hỏng ngoài trời lâu ngày chờ người đến lấy.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138